የአየር ንብረት ለውጥ በአውሮፓ ላይ የሚያሳየው ተፅዕኖ እና ሊለካ የሚችሉ ውጤቶቹ

መግቢያ፡ የአውሮፓ የአየር ንብረት ቀውስ

የአየር ንብረት ለውጥ የሚለው ጽንሰ ሐሳብ ለብዙዎች ርቀት ላይ ያለ ችግር ይመስላል። ነገር ግን በአውሮፓ ኅብረት ውስጥ የሚኖሩ ሰዎች እየተጋለᡁ ያለው የአየር ሁኔታ አማካይ ሙቀት ከፊተኛው ዘመን በአማካይ 1.1 ዲግሪ ሴንቲግሬድ ከፍ ብሏል፣ ይህም ከአለም አቀፍ አማካይ መጠን በላይ ነው። ይህ ለውጥ በቀላሉ የሚለካ የሆኑ እና የህይወት መሰረታዊ ነገሮችን የሚነኩ ውጤቶችን እያስከተለ ነው። ይህ ጽሑፍ የአየር ንብረት ለውጥ በአውሮፓ አህጉር ላይ እየፈጠረ ያለውን ሊለካ የሚችሉ ውጤቶች በዝርዝር ያብራራል፣ ከአልፕስ ተራሮች አንስቶ እስከ ሜዲትራኒያን ባህር ድረስ።

የአየር ንብረት ለውጥ ምን ማለት ነው? (የሳይንስ መሰረታዊ ነገሮች)

የአየር ንብረት ለውጥ የሚከሰተው በምድር ከፀሐይ የሚደርሰው ሙቀት በከባቢ አየር ውስጥ በሚገኙ የሙቀት እርቋኝ ጋዞች ምክንያት ውስጥ ሆኖ ሲቀር ነው። ይህ የግሪንሃውስ ውጤት ተፈጥሮአዊ ሲሆን ሕይወትን ለመቆየት አስፈላጊ ነው። ነገር ግን የሰው ልጅ እንቅስቃሴዎች እንደ ካርቦን ዳይኦክሳይድ (CO2)፣ ሜቴን (CH4) እና ናይትሮጅን ኦክሳይድ (N2O) ያሉ የሙቀት እርቋኝ ጋዞችን በከባቢ አየር ውስጥ በከፍተኛ መጠን እየጨመረ መምጣታቸው ይታወቃል። ይህ ደግሞ የምድርን አማካይ ሙቀት ከፍ እንዲል ያደርጋል። በአውሮፓ የነዳጅ ማቃጠያ እንቅስቃሴዎች፣ ኢንዱስትሪያል ሂደቶች እና የግብርና ልማት ዋና ዋና ምክንያቶች ናቸው። የኢንተርገቨርንመንታል ፓነል ኦን ክላይማት ቸንጅ (IPCC) እንደሚያረጋግጠው ይህ ለውጥ በከፍተኛ ደረጃ በሰው ልጅ እንቅስቃሴ የተነሳ ነው።

ዋና ዋና የሙቀት እርቋኝ ጋዞች እና ምንጮቻቸው

በአውሮፓ ውስጥ ዋነኛው የሙቀት እርቋኝ ጋዝ ካርቦን ዳይኦክሳይድ ነው፣ እሱም በከፍተኛ ደረጃ ከነዳጅ ማቃጠያ (እንደ ካርባዊ ነዳጅ፣ ነዳጅ እና ጋዝ) እና ከእርሻ ምድር አጠቃቀም ለውጥ ይመነጫል። ሜቴን በተለይም ከከብት እርባታ እና ከሜት እና ጋዝ ማውጫ መስመሮች ይልቀቃል። የአውሮፓ ኅብረት በኢዩሮፔያን ግሪን ዲል ስም የሚታወቀውን ሰፊ የአየር ንብረት ለውጥ መቆጣጠሪያ ፖሊሲ በመተግበር ላይ ይገኛል።

ሊለካ የሚችሉ ውጤቶች 1፡ የሙቀት መጠን መጨመር እና የሙቀት ሞቃታት

በአውሮፓ የሙቀት መጠን መጨመር በግልጽ የሚታይ እና በቀላሉ የሚለካ ነው። በኮፐርኒከስ ክላይማት ተቆጣጣሪ አገልግሎት (C3S) መረጃ መሰረት፣ በ2023 ዓ.ም በአውሮፓ አማካይ ሙቀት ከከፍተኛው የታሪክ መጠን በላይ ሆኖ ተመዝግቧል። የሲሲሊ ደሴት ላይ በሲራኩስ ከተማ 48.8 ዲግሪ ሴንቲግሬድ የሙቀት መጠን ተመዝግቧል፣ ይህም በአውሮፓ ታሪክ ከተመዘገበው ሙቀት መጠን በላይ ነው። የሙቀት ሞቃታት ድግግሞሽ እና ጥንካሬ እየጨመረ መጥቷል፤ ለምሳሌ በ2022 የአውሮፓ ሙቀት ሞቃት በጣሊያን፣ ፈረንሳይ፣ ግሪክ እና ጀርመን ውስጥ ከ 20,000 በላይ ሞቶችን አስከትሏል ተብሎ ይገመታል።

የሙቀት ሞቃታት በአውሮፓ ከተሞች ላይ ያለው ተፅዕኖ

በላንደስበርግ ዩኒቨርሲቲ የተደረገ ጥናት እንደሚያሳየው ከሎንዶን እስከ ስቶክሆልም እና ቡዳፔስት ድረስ ያሉ ከተሞች የ”የሙቀት ደሴት” ተፅዕኖ ምክንያት ከአካባቢያቸው አገር ክፍል በጣም ይበልጣሉ። ይህ የሚከሰተው በኮንክሪት፣ አስፋልት እና በሌሎች የሰው ልጅ የገነባ ንብረቶች ሙቀትን የመጠባበቅ ባህሪ ምክንያት ነው።

ሊለካ የሚችሉ ውጤቶች 2፡ የውኃ አቅም ለውጥ (ጎርፍ እና ድርቅ)

የአየር ንብረት ለውጥ የውኃ አቅምን በሁለቱም ጫፍ ይጎዳል፡ ከፍተኛ የዝናብ መጠን እና ረጅም የድርቅ ጊዜያት። በጀርመን እና ቤልጅየም ውስጥ በ2021 ዓ.ም የተከሰተው አስከፊ ጎርፍ ከ 200 ሰዎች በላይ ሕይወት አጥፍቷል እና በአሁር ወንዝ እና ሙዘል ወንዝ ሸለቆዎች ቢሊዮን ዶላር ጉዳት አድርጓል። በሌላ በኩል በእስፓንያ ውስጥ ያለው ደሴበሮ ወንዝ እና በጣሊያን ውስጥ ያለው ፖ ወንዝ የውኃ መጠን በከፍተኛ ደረጃ እየቀነሰ መምጣቱ ተመዝግቧል። በኢበርያን አገር ክፍል ላይ ያለው ድርቅ ከ 1000 ዓመታት በፊት ከነበረው ግምታዊ ሁኔታ በጣም ከፍ ያለ ነው።

ሊለካ የሚችሉ ውጤቶች 3፡ የባህር ደረጃ መጨመር እና የባህር ሙቀት መጨመር

በሰሜናዊ ባህር እና ሜዲትራንያን ባህር ዙሪያ ያሉ አገሮች የባህር ደረጃ መጨመርን በቀጥታ ይገጥማሉ። በኦሽን እና ክላይማት ማህበረሰብ (Mercator Ocean International) የሚገኘው መረጃ እንደሚያሳየው የባህር ደረጃ በአውሮፓ አገሮች አቅራቢያ በአማካይ በዓመት 3-4 ሚሊ ሜትር እየጨመረ ነው። ይህ በኔዘርላንድ ውስጥ ለዴልታዎርክ የተባለው የባህር ግድብ ስርዓት ተጨማሪ ጫና እያስከተለ ነው። በተጨማሪም የባህር ሙቀት መጨመር በሜዲትራኒያን ባህር ውስጥ የግራም-አዎንታይት እና የፖሲዶኒያ ኦሽኒካ የባህር አምራች አዝርቶችን እንዲሁም በ አቅራቢያ ያለውን የሞንክ ሲል ሕይወት እያጠፋ መምጣቱ ተመልክቷል።

ሊለካ የሚችሉ ውጤቶች 4፡ የበረዶ ገመዶች እና የበረድ ንጣፎች መቀነስ

የአልፕስ፣ ፒረኒስ እና ስካንዲኔቪያ ተራሮች ላይ ያሉ የበረዶ ገመዶች በፍጥነት እየቀነሱ ነው። የዩኒቨርሲቲ ዘውሪክ እና የኢዩሮፔያን ስፔስ ኤጀንሲ (ESA) የሚያደርጉት ጥናት እንደሚያሳየው ከ 1850 ጀምሮ የአልፕስ በረዶ መጠን ከ 60% በላይ ቀንሷል። በአይስላንድ ላይ ያለው ኦክ ጆኩል የበረድ ንጣፍ በ 2014 ዓ.ም በይፋ አልቋል፣ እና በኖርዌይ ላይ ያለው ስቫርቲሰን የበረድ ንጣፍ በፍጥነት እየቀነሰ ነው። ይህ መቀነስ የወንዞችን ፍሰት ይጎዳል፣ ለሃይድሮ ኤሌክትሪክ ኃይል እንዲሁም ለቮልቭ እና ሲሜንስ ያሉ ኢንዱስትሪዎች የውኃ አቅርቦት ችግር ያስከትላል።

ሊለካ የሚችሉ ውጤቶች 5፡ በሕይወት አምራችነት ላይ ያለው ተፅዕኖ

የአየር ንብረት ለውጥ የአውሮፓ ሕይወት አምራችነትን በተለያዩ መንገዶች ይጎዳል። የተለያዩ አዝርቶች ወደ ሰሜን እና ወደ ከፍታ ቦታዎች እየተሻገሩ ነው። ለምሳሌ የሜዲትራኒያን ባህር ውስጥ የሚገኙ የፖሲዶኒያ አዝርቶች በሙቀት መጨመር ምክንያት እየተጎዱ ነው። በተመሳሳይ የቤተ መንግሥት ማህበረሰብ ለወፎች ጥበቃ (RSPB) እንደሚያረጋግጠው በእንግሊዝ ውስጥ የሚገኙ እንደ ካቶን ዋልድ ያሉ ወፎች ቁጥር በከፍተኛ ደረጃ ቀንሷል። በሌላ በኩል እንደ ኦክ ቅጠል ማውጫ ያሉ ተባዮች በጀርመን እና ኦስትሪያ ደኖች ውስጥ እየተስፋፋ መምጣታቸው ተመልክቷል።

የግብርና ምርት ላይ ያለው ተፅዕኖ

የአውሮፓ ግብርና በቀጥታ ተጽዕኖ ውስጥ ይገባል። በፈረንሳይ እና ጣሊያን ውስጥ የወይን ምርት (ቦርዶ፣ ቻምፓኝ፣ ቻይንቲ) በድርቅ እና በሙቀት ሞቃታት ምክንያት እየተጎዳ ነው። በግሪክ እና እስፓንያ ውስጥ የወይራ እና ፖም ምርት እየቀነሰ መምጣቱ ተመልክቷል። ይህ ለኮሞን አግሪካልቸር ፖሊሲ (CAP) አዲስ ተግዳሮት አቅርቧል።

ሊለካ የሚችሉ ውጤቶች 6፡ የኢኮኖሚ እና የማህበረሰብ ውጤቶች

የአየር ንብረት ለውጥ በኢኮኖሚ እና በማህበረሰብ ላይ ከፍተኛ ወጪ አስከትሏል። በኢዩሮፔያን ኤንቫይሮንመንታል ኤጀን