መግቢያ፡ በምስል እና በቃል የተሰራ አለም
የሰው ልጅ ታሪክ ከጽሑፍ በፊት የተጀመረ ሲሆን አፈ ታሪኮች እና ተከራካሪ አስተሳሰቦች የመጀመሪያዎቹ እና በጣም ኃያላን መግለጫዎች ናቸው። በእስያ እና በፓስፊክ አካባቢ ያሉ ሕዝቦች ለሺህ ዓመታት ያህል የተለያዩ አስደናቂ አፈ ታሪኮችን ፈጥረዋል። እነዚህ ታሪኮች የፍጥረት ምስጢር፣ የከዋክብት እንቅስቃሴ፣ የሰው ልጅ መገኘት እና ሕግ ከስህተት ጋር ያለውን ግንኙነት ለመተንተን የሞከሩ ናቸው። ከሂንዱይዝም እስከ ሺንቶ፣ ከአቦሪጂንል አፈ ታሪኮች እስከ ፖሊኔዥያን የባህር ጉዞ ታሪኮች፣ እያንዳንዱ ባህል ለአለም አቀፍ ጥያቄዎች የራሱን መልስ ሰጥቷል። ይህ ጽሑፍ በዚህ ሰፊ እና የተለያየ ክልል ውስጥ ያሉ የሚያስደንቁ አፈ ታሪኮችን፣ የሚመሳሰሉ ጉዳዮችን እና የሚለያዩ ነገሮችን ይመረምራል።
የፍጥረት ታሪኮች፡ ከቻውስ እስከ ኮስሞስ ድረስ
የፍጥረት ጥያቄ በሁሉም ባህሎች ውስጥ መሠረታዊ ነው። በጃፓን ባህል ውስጥ በኮጂኪ እና ኒሆን ሾኪ ውስጥ እንደተገለጸው፣ አለም በመጀመሪያ ቻውስ (ጥላቻ) ነበር፣ ከዚያም የመጀመሪያዎቹ የአማልክት ጥንድ ኢዛናጊ እና ኢዛናሚ በሰማይ ድንኳን ላይ ቆሙ። የእነሱ ልጅ አማተራሱ (የሰማይ መስቀል) የጃፓን ደሴቶችን ፈጠረ።
የሂንዱ እና የቡዲስት እይታዎች
በሂንዱይዝም ውስጥ ፍጥረት የሚከሰተው በዘላለም ዑደት ውስጥ ነው፣ እሱም የሚመራው በሦስቱ ዋና አማልክት ብራህማ (ፈጣሪ)፣ ቪሽኑ (ጠባቂ) እና ሺቫ (ጠፋጣፊ) ነው። በሪግቬዳ ውስጥ የተገለጸው ፑሩሻ ሱክታ የሚባለው የግልጽ የሆነ ሰው ሰራሽ ፍጥረት ታሪክ አለ። በሌላ በኩል፣ በቡዲስት አፈ ታሪኮች ውስጥ በቢዱር ጃታካ ውስጥ የሚገኘው የሰማይ ንጉስ ሻክራ ምድርን እንደፈጠረ ይነገራል፣ ነገር ግን ቡዲስት በመሠረቱ የፍጥረትን መነሻ እንደ የማያልቅ ሰንሰለት (ፕራቲቲያ-ሳሙፓዳ) ያያል።
የኦሺያኒያ ፍጥረት እና አሰሳ
በማውሪ አፈ ታሪክ ውስጥ የፍጥረት ሂደት በራንጊ (ሰማይ) እና ፓፓ (ምድር) መለያየት ይጀምራል፣ እነሱም በፍቅር የተያያዙ ሲሆን ብዙ የአማልክት ልጆችን ወለዱ። በአውስትራሊያ፣ በአርነርም ምድር ያሉ የአቦሪጂንል ሕዝቦች የ”ጊዜ ህልም” (Altjeringa) ጽንሰ-ሀሳብ አላቸው፣ በዚህ ጽንሰ-ሀሳብ መሠረት የመጀመሪያ ዘመን ዘላኖች እንስሳት፣ እንስሳት ወይም ሰዎች በመሆን ምድርን በመጓዝ ባህላቸውን፣ መሬታቸውን እና የሕይወት ቅጦችን ፈጠሩ። እንደ ካንጉሩ (የዋልባ ሰው) እና ዋቲልካ (የእባብ ሰዎች) ያሉ ግለሰቦች በዚህ ህልም ጊዜ ውስጥ ይንሳፈፋሉ።
የሰው ልጅ መገኘት እና የመጀመሪያ ዘመን ሰዎች
ሰው ልጅ እንዴት መጣ? በቻይን አፈ ታሪክ ውስጥ አስደናቂዋ ኑዋ ከጭቃ ሰዎችን ፈጠረች። በፊሊፒንስ ውስጥ የታጋሎግ ሕዝብ አፈ ታሪክ እንደሚናገረው የሰማይ አማልክት ባታላ እና የምድር ሴት ካፕቲዋን ከተጣሙ በኋላ የመጀመሪያዎቹ ሰዎች ከብስብስ ተፈጠሩ። በጃቫ ደሴት ላይ፣ የዋይያንግ (ጨዋታ) ተራ ተዋንያን ሳምን እና ሳምባድ የመጀመሪያዎቹ ሰዎች እንደሆኑ ይነገራል።
የፖሊኔዥያ አሰሳ እና ሰው ልጅ
የፖሊኔዥያን አፈ ታሪኮች ሰው ልጅ ከተፈጥሮ ጋር በጥልቀት የተያያዘ ነው። በሃዋይ አፈ ታሪክ ውስጥ፣ የሰው ልጅ የመጀመሪያ ዘመን አባት ካሙሉሊዩ ከሰማይ ወረደ እና የሰው ልጅ ከሴት አደጋ ወገን ፓፓሃናውሞኩ ጋር ተገናኘ። በማኦሪ አፈ ታሪክ ውስጥ፣ ቱ (የጦር አማልክት) የሰው ልጅን አስተዋወቀ፣ ነገር ግን ታኔ (የእጅን አማልክት) የሰውን ልጅ ከአማልክት ዓለም በማሰር የተፈጥሮ አለምን ለሰው ልጅ አቅርቧል።
የጎልጎታ እና የጥፋት ታሪኮች፡ ምድር እንደገና መፍጠር
የጥፋት ታሪኮች በአብዛኛዎቹ ባህሎች ውስጥ የሚገኙ ሲሆን አለም በኃጢአት ወይም በስህተት ከተጠማ እንደገና መፍጠር እንዳለበት ያሳያሉ። በሜሶፖታሚያ የጊልጋሜሽ ኢፖፕ ውስጥ የተገለጸው የኡት-ናፒሽቲም ታሪክ ከብሉክ ጋር በጣም ይመሳሰላል። በእስያ እና በፓስፊክ አካባቢ ደግሞ ብዙ የዚህ አይነት ታሪኮች አሉ።
የቻይና እና የሃይማኖት ጎልጎታዎች
በቻይና አፈ ታሪክ ውስጥ የጎንግግ ታሪክ አለ፣ ይህም የውሃ አማልክት ሲሆን የሰማይ ንጉስ ዩ ዲ ትዕዛዝ ባለመገደብ የውሃ ጎርፍ አስነስቷል። የዚህን ጎርፍ ለማስቆም የሰማይ ንጉስ ኑዋን ላከ፣ እሷም የተበላሸውን ሰማይ በአምስት ቀለም ያለው ድንጋይ አስተካከለችው። በሂንዱ አፈ ታሪክ ውስጥ፣ አለም በየጊዜው በዩጋ (ዓለማት) ዑደት ውስጥ ይፈጠራል እና ይጠፋል። የቪሽኑ መለኮታዊ መገለጫ ማትስያ (ዓሣ) የታላቁን ጎርፍ ጊዜ የመጀመሪያውን ሰው ማኑ እና የሕያዋን ነገሮች ምሳሌዎችን ለመታደግ ይታወቃል።
የጃፓን እና የፓስፊክ ደሴቶች ታሪኮች
በጃፓን ውስጥ የኩንዩሺሚ ታሪክ አለ፣ ይህም የአንድ ወጣት ልጅ ታሪክ ሲሆን የውሃ አማልክት በማስፈራራት የሰው ልጅን ማጥፋት ይፈልጋል። ይህ ልጅ በብልህነት አማልክቱን ያሸንፈዋል እና ሰዎች ይባርካሉ። በፊጂ ደሴቶች ላይ፣ የዲንጋ ታሪክ እንደሚናገረው የጎልጎታ ጎርፍ ከመጣ በኋላ ብቸኛዎቹ የተረፉት ሁለት ሰዎች በአንድ ግድግዳ ላይ የተቀመጡ ሁለት የዕንቁ ዶሮ እንጨቶች ናቸው፣ እነሱም የሰው ልጅን ዘር እንደገና አስጀመሩ።
| ክልል/ባህል | የጎልጎታ ታሪክ ስም | ዋና ተዋንያን | የመዳን መንገድ |
|---|---|---|---|
| ሜሶፖታሚያ (ጊልጋሜሽ) | የኡት-ናፒሽቲም ጎርፍ | ኡት-ናፒሽቲም, ኤአ | ገደል መርከብ |
| ሂንዱይዝም | ማትስያ አባግያ | ቪሽኑ (ማትስያ), ማኑ | ግዙፍ ዓሣ በመርከብ ላይ መጣፈጥ |
| ቻይና | ጎንግግ ጎርፍ | ጎንግግ, ኑዋ, ዩ ዲ | ኑዋ ሰማይን በአምስት ቀለም ድንጋይ ማስተካከል |
| ጃፓን (ሺንቶ) | ኩንዩሺሚ ታሪክ | ኩንዩሺሚ, የውሃ አማልክት | የልጁ ብልህነት |
| ፊጂ | ዲንጋ ታሪክ | ዲንጋ እና የተረፉት ሁለት ሰዎች | ከዕንቁ ዶሮ እንጨት የተሰራ ግድግዳ |
| ማውሪ (ኒው ዚላንድ) | የቱታራካይ ወንዝ ጎርፍ | ቱታራካይ, ፓራዋና | ፓራዋና በመርከብ ላይ መዳን |
| አቦሪጂንል (አውስትራሊያ) | የጊዜ ህልም ጎርፍ | የመጀመሪያ ዘመን ዘላኖች | ወደ ሰማይ መውጣት ወይም ወደ ከፍተኛ ስፍራ መሸሸግ |
ሄሮዎች፣ አስፈሪ እንስሳት እና ተአምራዊ ፍጡራን
የእስያ እና የፓስፊክ አፈ ታሪኮች በሄሮዎች እና በአስፈሪ እንስሳት የተሞሉ ናቸው። እነዚህ ፍጡራን የተፈጥሮ ኃይሎችን፣ የሰው ልጅ ባህሪዎችን እና የማኅበረሰብ እሴቶችን ይወክላሉ።
የቻይና እና የጃፓን አስፈሪ እንስሳት
በቻይና አፈ ታሪክ ውስጥ ኒያን (ድራጎን) ኃያል እና ርኅራኄ ያለው ፍጡር ሲሆን የውኃ፣ የዝናብ እና የሰማይ ስልጣን ይወክላል። በሌላ በኩል ሁሊ (ተራ አራዊት) እና ጃንግሲ (የውሃ አስፈሪ እንስሳት) የተለያዩ አደጋዎችን ይወክላሉ። በጃፓን፣ ያሞሪ (አስፈሪ እንስሳት) እና ዩሬይ (በስሜት የተያዙ መንፈሶች) በሰፊው ይታወቃሉ። እንደ ኩባንያ (የውሃ አስፈሪ እንስሳት)፣ ኩችሳኬ-ኖ-ኦኖ (ግዙፍ እባብ) እና ታንኪ (የውኃ አማልክት) ያሉ ፍጡራን የተለያዩ ተራ ተዋንያን ናቸው።
የምሥራቅ እና የደቡብ ምሥራቅ እስያ ሄሮዎች
በጃቫ እና ባሊ ደሴቶች ላይ የዋይያንግ ተራ ተዋንያን እንደ ሃኑማን (የጦርነት ሄሮ) እና ራማ ታሪኮች በ
ISSUED BY THE EDITORIAL TEAM
This intelligence report is produced by Intelligence Equalization. It is verified by our global team to bridge information gaps under the supervision of Japanese and U.S. research partners to democratize access to knowledge.
The analysis continues.
Your brain is now in a highly synchronized state. Proceed to the next level.