የአማዞን የአትክልት ጫካ፡ ለሰሜን አሜሪካ የአየር ንብረት የሚያደርገው አስፈላጊ ተጽዕኖ

መግቢያ፡ አንድ የዓለም አቀፍ አየር ንብረት ማሻሻያ

የአማዞን የአትክልት ጫካ፣ በሰሜን አሜሪካ ከሚገኙ ሰዎች ብዙውን ጊዜ በሺዎች ኪሎ ሜትሮች የሚራቅ ቢሆንም፣ በአህጉራቸው የአየር ንብረት ላይ ቀጥተኛ እና ጥልቀት ያለው ተጽዕኖ አለው። ይህ ግዙፍ ባዮስፌር ከ8 አገሮች በላይ የሚያልፈው በ6.7 ሚሊዮን ካሬ ኪሎ ሜትር ስፋት ላይ የሚገኝ ሲሆን የምድር የአትክልት ሽፋን ከ50% በላይ ይይዛል። እንደ NASA እና የአሜሪካ የአየር ንብረት ማህበረሰብ ያሉ ተቋማት የሚያሳዩት በካናዳ እና አሜሪካ አገር ላይ የሚታዩት የሙቀት ማዕበሎች፣ የድርቅ ሁኔታዎች እና የአረመኔ ነፋስ ወቅቶች ከአማዞን የካርቦን ዑደት እና የአየር ፍሰት ለውጦች ጋር በቀጥታ የተያያዙ ናቸው።

የአማዞን የካርቦን ማከማቻ እና ዓለም አቀፍ ሙቀት መጠን

አማዞን ከ150 ቢሊዮን እስከ 200 ቢሊዮን ቶን ካርቦን በሚያከማች ሲሆን ይህ ደግሞ በአለም ላይ ሰዎች በዓመት የሚፈልቁት የካርቦን ዳይኦክሳይድ መጠን በላይ ነው። ይህ ማለት ጫካው አለምን ከማሞቅ የሚከላከል አስፈላጊ ሚና እንደሚጫወት ያሳያል። በ2023 ዓ.ም. የታተመ በማክስ ፕላንክ ኢንስቲትዩት የተደረገ ጥናት አማዞን ከ1990 ዓ.ም. ጀምሮ ከ90 ቢሊዮን ቶን በላይ ካርቦን ዳይኦክሳይድ በማስወገዱ ለሰሜን አሜሪካ አየር ንብረት መረጋጋት እንደሚያግዝ አመልክቷል። የጫካ መጥፋት ይህንን ካርቦን ወደ ከባቢ አየር እንደሚመልስ እና የሙቀት መጠንን እንደሚጨምር ጥናቱ ያመለክታል።

የአየር ፍሰት እና “የአየር ንብረት አውራጃ መስመሮች”

አማዞን የሚፈጥረው ትልቅ የሙቀት መጠን ከሙቀት ወደ ቀዝቃዛ አካባቢዎች የሚንቀሳቀሱ የአየር ንዝረቶችን ያመነጫል። እነዚህ ንዝረቶች ከአንደስ ተራራ በላይ ወደ ሰሜን እስከሚጓዙ ድረስ የሚዘልቁ ሲሆን በመጨረሻም የሰሜን አሜሪካ የአየር ንብረት ንድፎችን ይጎዳሉ። ይህ ሂደት ብዙውን ጊዜ “የአየር ንብረት አውራጃ መስመሮች” ተብሎ ይጠራል። የአሜሪካ የአየር ንብረት ማህበረሰብ የሚያሳየው የአማዞን የአየር ንዝረት በጁት ጠረፍ እና በሮኪ ተራሮች ላይ ያለውን የአየር ግፊት ስርዓት በመቀየር በግሬት ሌክስ ክልል እና በ ላይ የዝናብ መጠንን እንደሚቆጣጠር ነው።

የአረመኔ ነፋስ ወቅቶች እና የአማዞን የእርጥብ መጠን

የአማዞን የእርጥብ መጠን በሰሜን አሜሪካ የአረመኔ ነፋስ ወቅቶችን ለመፍጠር ወሳኝ ነው። ጫካው በየቀኑ በሚፈጥረው ትልቅ የእርጥብ መጠን ምክንያት የአትላንቲክ ውቅያኖስ ላይ ከሚፈጠሩ የሙቀት ኃይል ጋር በማጣመር ኃይለኛ የአየር ሁኔታ ስርዓቶችን ያመነጫል። እነዚህ ስርዓቶች ወደ ሰሜን አሜሪካ ሲጓዙ እንደ ሃሪኬን ካትሪና (2005)፣ ሃሪኬን ሳንዲ (2012) እና ሃሪኬን ሚካኤል (2018) ያሉ አረመኔ ነፋሶች ሊሆኑ ይችላሉ። የማይያሚ ዩኒቨርሲቲ የአየር ንብረት ሊቅ የሆኑት ዶ/ር ጄምስ ኤልሰር የሚገልጹት የአማዞን ደኖች መጥፋት የእነዚህን አረመኔ ነፋሶች ጥንካሬ እና ድግግሞሽ እንደሚጨምር ነው።

የድርቅ ሁኔታ በሰሜን አሜሪካ እርሻ ላይ ያለው ተጽዕኖ

የአማዞን የአየር ንብረት ሚና በካሊፎርኒያ እና በ ክልሎች ላይ በተለይ ከፍተኛ ነው። በእነዚህ ክልሎች የሚመረቱ እህሎች ለአለም ምግብ አቅርቦት አስፈላጊ ሲሆኑ የአማዞን ደኖች መጥፋት በእነሱ ላይ የሚያስከትለው የድርቅ ጫና አሳሳቢ ነው። በ2021 ዓ.ም. የናሳ ጂኤም ኤስ የምድር ምልከታ ዳታ አማዞን ውስጥ የተፈጠረ የድርቅ ሁኔታ በሰሜን ካሊፎርኒያ የውሃ አቅርቦትን በ15% እንደሚቀንስ አሳይቷል። ይህም በተራራማ ወንዞች ላይ የተመሰረቱ የእርሻ ስርዓቶችን በቀጥታ ይጎዳል።

የአማዞን የአትክልት ሽፋን መቀነስ እና የሰሜን አሜሪካ የካርቦን አሻራ

በብራዚል የINPE (የባህር ዳርቻ ምህንድስና እና የቦታ ሳይንስ ኢንስቲትዩት) መረጃ እንደሚያሳየው ከ1988 ዓ.ም. ጀምሮ ከ 800,000 ካሬ ኪሎ ሜትር በላይ የአማዞን ደን ተጠፍቷል። ይህ መጠፋት በዋነኝነት ለላም እርባታ፣ ሶያ ማምረት (በአርጀንቲና እና ቦሊቪያ)፣ የእንጨት ምርት እና የማዕድን ማውጣት (ለምሳሌ በፔሩ ውስጥ) ይከናወናል። ይህ የካርቦን አሻራ በሰሜን አሜሪካ ላይ በሁለት ዋና መንገዶች ተጽዕኖ ያሳድራል፡ የካርቦን ዳይኦክሳይድ መጠን በአለም አቀፍ ደረጃ መጨመር እና የአየር ንብረት ስርዓቶችን በቀጥታ ማጣራት። በኮሎራዶ ስቴት ዩኒቨርሲቲ የተደረገ ጥናት አማዞን ውስጥ የ1% የደን መጥፋት በሰሜን አሜሪካ ሙቀት መጠን ላይ እስከ 0.25 ዲግሪ ሴልሺየስ ጭማሬ ሊያስከትል እንደሚችል ያመለክታል።

የአሜሪካ እና የካናዳ የአየር ንብረት ፖሊሲዎች እና የአማዞን ጥበቃ

ሰሜን አሜሪካ አገሮች በአማዞን ጥበቃ ላይ ቀጥተኛ ስልጣን ባይኖራቸውም፣ በአለም አቀፍ ደረጃ የሚወሰዱ እርምጃዎች ላይ ተጽዕኖ ማሳደር ይችላሉ። ለምሳሌ አሜሪካ አገር በ2021 ዓ.ም. በግላስጎ የተደረገውን የአለም አቀፍ የአየር ንብረት ስምምነት (COP26) ተቀብላ ከ100 በላይ አገሮች በ2030 ዓ.ም. ድረስ የደን መጥፋትን እንዲያቆሙ ቃል ገብተዋል። በተጨማሪም የካናዳ መንግሥት በ2.65 ቢሊዮን የካናዳ ዶላር የሚገመት ገንዘብ ለዓለም አቀፍ የአየር ንብረት ገንዘብ በማዋጣት ከብራዚል ጋር በመስራት የአማዞን ጥበቃን ለማስተዋወቅ አቅዷል። የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር እና የካናዳ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር በዚህ ጉዳይ ላይ በተደጋጋሚ ውይይት እያደረጉ ነው።

የግል ዘርፍ ተወዳዳሪነት፡ የአሜሪካ ኩባንያዎች እና የተጠቃሚ ጫና

ኩባንያዎች እንደ አማዞን (ኩባንያው)፣ ዩኒሌቨር፣ ኔስቴ እና ኮካ-ኮላ የአማዞን ምርቶችን (ለምሳሌ ሶያ፣ የወይራ ዘይት፣ የበግ ሥጋ) በግብይት ሰንሰለታቸው ውስጥ እንዳያካትቱ ቃል ገብተዋል። ይህ የሚሆነው በ እና ሳን ፍራንሲስኮ ያሉ የሰሜን አሜሪካ ተጠቃሚዎች ጫና ምክንያት ነው። በተጨማሪም የብላክሮክ እና ጎልድማን ሳክስ ያሉ የፋይናንስ ተቋማት የአማዞን ጥበቃን የሚደግፉ የኢንቨስትመንት ፖሊሲዎችን አውጥተዋል።

የሳይንሳዊ ምልከታ እና የምስል አውጭ ሰተሮች

የአማዞንን ተጽዕኖ በሰሜን አሜሪካ ለመከታተል የሳይንስ ማህበረሰብ የሚከተሉትን የምልከታ ዘዴዎች ይጠቀማል።

• NASA የአውራራ ሳተላይት እና ላንዳታ 7 እና 8 የሚባሉ ሳተላይቶችን በመጠቀም የአማዞንን የካርቦን መጠን እና የአትክልት ሽፋን ለውጥ ይከታተላል።
• የካናዳ የህዋ ኤጀንሲ (CSA) የጨረቃ ሳተላይት የሚባለውን ሳተላይት በመጠቀም የአየር ንብረት ሞዴሎችን ለማሻሻል የአማዞንን የአየር ንዝረት ይመረመራል።
• የአሜሪካ የአየር ንብረት ማህበረሰብ እና የናሽናል ኦሽኒክ ኤንድ አትሞስፌሪክ አድሚኒስትሬሽን (NOAA) በአማዞን እና በካሪቢያን ባህር ላይ የአየር ንብረት ሞዴሎችን በመጠቀም የአረመኔ ነፋስ አደጋን ይገመግማሉ።
• የስቴን
  

  ISSUED BY THE EDITORIAL TEAM

  This intelligence report is produced by Intelligence Equalization. It is verified by our global team to bridge information gaps under the supervision of Japanese and U.S. research partners to democratize access to knowledge.

  PHASE COMPLETED

  The analysis continues.

  Your brain is now in a highly synchronized state. Proceed to the next level.

  CALIBRATE (GAME) NEXT INTELLIGENCE

  Related Intelligence

  Culture

  የአየር ንብረት ለውጥ በአውሮፓ ላይ የሚያሳየው ተፅዕኖ እና ሊለካ የሚችሉ ውጤቶቹ

  Culture

  የአውሮፓ ባህላዊ በዓላት፡ ከክርስቲያናዊ እስከ ጥንታዊ አርበኞች በዓል