March 2026

መግቢያ፡ ጊዜ አንድ ማህበረሰብ የሚለካው እንዴት ነው? ጊዜ ለሁሉም ሰው የሚጋራ ቢሆንም፣ መለኪያው፣ መቁጠሪያው እና ትርጉሙ በዓለም ዙሪያ ካሉ ባህሎች ጋር በሚገናኝ መልኩ ይለያያል። የጥንት ሰዎች ለጊዜ መለኪያ ፀሐይ፣ ጨረቃ እና ከዋክብትን ይመለከቱ ነበር። ዛሬ፣ ከሲዝየም-133 አቶም የሚወጡ መንቀጥቀጦች ላይ የተመሰረተው አቶሚክ ክሎክ በጣም ትክክለኛውን መለኪያ ይሰጠናል። ነገር ግን፣ በኢትዮጵያ ውስጥ የጊዜ መቁጠሪያ ስርዓት፣ በህንድ ውስጥ የጊዜ ዑደት ፈልስፋ፣ ወይም በማይያን ባህል ውስጥ የረጅም ቆጠራ መዝገብ ያሳያሉ፣ ጊዜ የሰው ልጅ ልምድ እና ዓለም አቀፍ ዕይታ ከሆነው ነገር በላይ ነው። ይህ…

መግቢያ፡ የሁለቱ አዕምሮዎች ግጭት እና ስምምነት ውሳኔ መስጠት ማንኛውም ሰብዓዊ ሥራ መሰረታዊ አካል ነው። በእስያ እና በፓስፊክ ክልል ውስጥ፣ ይህ ሂደት ብዙውን ጊዜ በምክንያታዊ አስተሳሰብ እና በአእምሮአዊ (ምስላዊ) አስተሳሰብ መካከል ያለውን ውስብስብ የባህል ሚዛን ይገልጻል። ምክንያታዊ አስተሳሰብ በውሂብ፣ በአመክንዮ እና በትንተና ላይ የተመሰረተ ሲሆን፣ አእምሮአዊ አስተሳሰብ ደግሞ በግምት፣ በተሞክሮ እና በስሜት ላይ የተመሰረተ ነው። በምዕራባዊ ሞዴሎች ውስጥ እነዚህ ሁለቱ እርስ በርስ የሚጋጩ ይመስላሉ፤ ነገር ግን በአብዛኛዎቹ የእስያ ማህበረሰቦች ውስጥ፣ እነሱ እንደ ሁለት የተለያዩ ነገሮች የሚሆኑበት ይልቅ አንድ ሙሉ ለሙሉ ሂደት…

መግቢያ፡ በአፈ ታሪክ መስቀል ላይ ያለ ክልል የመካከለኛው ምስራቅ እና የሰሜን አፍሪካ ክልል ለሺዎች ዓመታት የሰው ልጅ ሕይወት መስቀለ ምድር ነበር። ከግብጽ እና ሜሶጶጣሚያ ጀምሮ እስከ ፋርስ፣ አረብ እና አማዞግ ባርበሮች ድረስ፣ የተለያዩ ሕዝቦች እና ባህሎች በዚህ ሰፊ አካባቢ ተገናኝተዋል። ይህ የባህል መገናኛ በአፈ ታሪኮቻቸው ላይ ጥልቀት ያለው ተጽእኖ አሳድሯል። የዚህ ጽሁፍ ዓላማ በዚህ ክልል ውስጥ የሚገኙትን ዋና ዋና አፈ ታሪኮች ማጥናት፣ ከግሪክ፣ ሂንዱ፣ ኖርስ እና ሌሎች የዓለም አፈ ታሪኮች ጋር የሚገናኙባቸውን ጉዳዮች መለየት እና ልዩ የሆኑትን ባህሪያት ማብራራት ነው።…

መግቢያ፡ የደቡብ እስያ ልጆች ተጋድሎ እና እድል የደቡብ እስያ ክልል፣ ከህንድ እስከ ባንግላዲሽ፣ ከፓኪስታን እስከ ኔፓል፣ ከስሪ ላንካ እስከ ቡታን እና ማልዲቭስ ድረስ፣ የልጅነት ተስፋ እና ተግዳሮት የሚገናኙበት ስፍራ ነው። በዚህ ክልል ውስጥ ከ1.9 ቢሊዮን በላይ ሰዎች የሚኖሩ ሲሆን ከዚህም በፊት ከ600 ሚሊዮን በላይ ልጆች ይገኛሉ። የዩኒሰፍ እና ዓለም አቀፍ የጉልበት ድርጅት የሚያመለክቱት በዚህ ክልል የልጅ ጉልበት መጠን ከአለም አማካይ በላይ በመሆኑ ነው። ይህ ጽሁፍ በደቡብ እስያ የልጆችን ደህንነት በሦስት ዋና ዋና አቅጣጫዎች – ትምህርት፣ የልጅ ጉልበት እና እድገት –…

መግቢያ፡ የጥገና ተስፋ የሰሜን አሜሪካ ምድር ከአለም ላይ በጣም የተለያዩ እና የሚያስደንቁ የዱር እንስሳት ሕይወቶች ቤት ነበረች። ከታላላቅ የግሪዝሊ አባ እስከ በኩሩ የካሊፎርኒያ ኮንዶር ድረስ፣ የሕዋስ ልዩነት አስደናቂ ነበር። ሆኖም፣ በካርታ ማሰራጨት፣ በግዥ እና በአካባቢ መበላሸት ምክንያት ብዙ ከእነዚህ አይነቶች ወደ ማጥፋት ጥርቅም ቀረቡ። ነገር ግን፣ በመቶዎች የሚቆጠሩ የሳይንስ ሊቃውንት፣ የጥበቃ ባለሙያዎች፣ የመንግስት አካላት እና የህብረተሰብ አባላት በጋራ ሥራ በማበርከት የአንዳንድ እንስሳት ታሪክ ተለውጧል። ይህ ጽሑፍ በሰሜን አሜሪካ ውስጥ ከጠፋች ጠርዝ የተመለሱ አስደናቂ የጥበቃ ተሳካት ታሪኮችን ያቀርባል። እነዚህ ታሪኮች በጥንቃቄ…

መግቢያ፡ የአውሮፓ ምርጫ እና ዓለም አቀፍ ተግዳሮቶች የዘላቂ እድገት ግቦች (Sustainable Development Goals – SDGs) በ2015 ዓ.ም በየተባበሩት መንግስታት ድርጅት በሁሉም አባል ሀገራት ተቀባይነት ያገኙ የ2030 ዓለም አቀፍ አጀንዳ ናቸው። አውሮፓ፣ እንደ አውሮፓ ኮሚሽን እና አውሮፓ ፓርላማ ያሉ ተቋማት እንዲሁም እያንዳንዷ አገር እነዚህን ግቦች በማሰራጨት እና በመተግበር ረገድ ቁልፍ ሚና ተጫውቷል። ሆኖም፣ በዩክሬን ጦርነት፣ የኃይል አደጋ፣ የደም ዝውውር ግፊቶች እና የአየር ንብረት ለውጥ ያሉ አለም አቀፍ ተግዳሮቶች እድገቱን አደጋ ላይ አድርገዋል። ይህ ጽሁፍ በአውሮፓ አህጉር ላይ ያለውን የSDG እድገት በዝርዝር…

መግቢያ፡ አንድ አህጉር ላይ የሚገኙ የምግብ ቴክኖሎጂ ታሪኮች እስያ እና ፓሲፊክ አካባቢ የሰው ልጅ የምግብ ምርት እና ጥበቃ ቴክኖሎጂ ታሪክ ለመለየት የሚችል የባህል ማዕድን ነው። ከታላቁ ቻይና ግድብ አካባቢ የመጀመሪያ የሩዝ አምራቾች እስከ የፓፑዋ ኒው ጊኒ የእሾህ አጥር ዳገቶች ድረስ፣ በዚህ አህጉር ውስጥ ያሉ ህዝቦች ከሺዎች ዓመታት በፊት ከአካባቢያቸው ጋር ለመስማማት የሚያስችላቸውን የምግብ ስርዓቶች ፈጥረዋል። ዛሬ፣ ይህ ክልል ከሲንጋፖር ከፍተኛ ቴክኖሎጂ ያለው አትክልት እስከ ህንድ ትላልቅ የእህል ማምረቻ አካባቢዎች ድረስ የምግብ አወጣጥ አዳዲስ ዘዴዎችን የሚያሳይ ሲሆን በተመሳሳይ ጊዜ ጥንታዊ ጥበቃ…

መግቢያ፡ በሰው ልጅ አእምሮ ውስጥ ያለው ምስጢር ማኅደረ ትውስታ ወይም ሜሞሪ የሰው ልጅ አእምሮ በጣም የሚያስደንቅ እና ውስብስብ ተግባር ነው። ከልጅነታችን ጀምሮ እስከ ዛሬ ድረስ የምናውቀውን፣ የምናስበውን እና የምንሰማውን ሁሉ የሚያስቀምጥ የማኅደር ስርዓት ነው። በእስያ እና በፓሲፊክ ክልል ያሉ ልዩ ልዩ ማህበረሰቦች እና ባህሎች ስለ ማስታወስ እና ስለ ረስቶ የሚያዩት እይታ እንዲሁም የሳይንስ ምርምር በዚህ መስክ ላይ ከፍተኛ እድገት አሳይቷል። ይህ ጽሑፍ የማኅደረ ትውስታን ባዮሎጂካል እና ሳይኮሎጂካል ሂደቶች፣ በክልሉ ውስጥ የሚደረጉ ጥናቶች እና የማህበረሰቡ ተጽእኖ በማንፀባረቅ ለማንበብ ይቀርባል። የማኅደረ ትውስታ…

መግቢያ፡ በሰማይ ላይ ያለው ቀዳዳ የጠፈር ምርምር በሰው ልጅ ልብ ውስጥ ለዘመናት የቆየ ፍላጎት ነው። በዚህም መካከል በጣም አስደናቂው እና አስገራሚው ክስተት የሆነው ጥቁር ቀዳዳ ነው። ይህ አካል በጠፈር ጊዜ ውስጥ እንደ ቀዳዳ የሚሰራ ኃይለኛ የስበት ኃይል አለው፣ እሱም ከተወሰነ ርቀት (የዝግጅት አካባቢ) ውጭ ምንም ነገር፣ እንዲያውም ብርሃን እንኳን እንዳይወጣ ያደርጋል። የአውሮፓ ሳይንቲስቶች፣ አስተዋዮች እና ተቋማት በዚህ ምስጢራዊ ክስተት ጥናት እና መረዳት ረገድ ቀዳሚ ሚና ተጫውተዋል። ከአልበርት አይንስታይን አጠቃላይ አንጻራዊነት ጽንሰ-ሀሳብ እስከ Event Horizon Telescope (EHT) የመጀመሪያውን የጥቁር ቀዳዳ ምስል…

መግቢያ፡ አንድ የዓለም አቀፍ አየር ንብረት ማሻሻያ የአማዞን የአትክልት ጫካ፣ በሰሜን አሜሪካ ከሚገኙ ሰዎች ብዙውን ጊዜ በሺዎች ኪሎ ሜትሮች የሚራቅ ቢሆንም፣ በአህጉራቸው የአየር ንብረት ላይ ቀጥተኛ እና ጥልቀት ያለው ተጽዕኖ አለው። ይህ ግዙፍ ባዮስፌር ከ8 አገሮች በላይ የሚያልፈው በ6.7 ሚሊዮን ካሬ ኪሎ ሜትር ስፋት ላይ የሚገኝ ሲሆን የምድር የአትክልት ሽፋን ከ50% በላይ ይይዛል። እንደ NASA እና የአሜሪካ የአየር ንብረት ማህበረሰብ ያሉ ተቋማት የሚያሳዩት በካናዳ እና አሜሪካ አገር ላይ የሚታዩት የሙቀት ማዕበሎች፣ የድርቅ ሁኔታዎች እና የአረመኔ ነፋስ ወቅቶች ከአማዞን የካርቦን ዑደት…