የሰሜን አሜሪካ የሰብል ምርት እና የማሳ እርባታ በሃይል ቤት ውስጥ ያሉ ጋዞች ላይ ያለው ተጽዕኖ፡ ሙሉ መግለጫ

መግቢያ፡ የምግብ ሥርዓት እና የአየር ንብረት ለውጥ

የሰሜን አሜሪካ የምግብ ሥርዓት በዓለም አቀፍ ደረጃ ከፍተኛ ምርታማነት ያለው ቢሆንም፣ በሃይል ቤት ውስጥ ያሉ ጋዞች ላይ የሚያሳድረው ተጽዕኖ ከፍተኛ ነው። በአሜሪካ እና ካናዳ ውስጥ ያለው የግብርና ምርት እና የማሳ እርባታ ሥራ ከጠቅላላው የሃገሪቱ የሃይል ቤት ውስጥ ያሉ ጋዞች መጠን ከ10% እስከ 12% ድረስ ይሆናል። ይህ በመላው ዓለም ከሚመነጩት የሃይል ቤት ውስጥ ያሉ ጋዞች 8.5% የሚሆነውን ይወክላል። ይህ ጽሁፍ የሰሜን አሜሪካ የግብርና ምርት ሥርዓት በማዕበል ላይ ያለውን ውስብስብ ተጽዕኖ በማጥናት ዋና ዋና የጋዝ መጠን አምጪዎች፣ የአካባቢ ምዝገባዎች እና ሊሆኑ የሚችሉ መፍትሄዎችን ይተነትናል።

የሰሜን አሜሪካ የግብርና ምርት ሥርዓት፡ አጠቃላይ እይታ

የሰሜን አሜሪካ የግብርና ምርት ሥርዓት በብዛት በትላልቅ የንግድ እርሻዎች፣ የማሽነሪ አጠቃቀም እና የኬሚካል ግብዓቶች ላይ የተመሰረተ ነው። በአሜሪካ ውስጥ ያሉ ዋና ዋና የሰብል ክልሎች የገበሬው ማዕከላዊ ሜዳ (Corn Belt) ለስንዴ እና ሶያ፣ የገለልተኛው ሜዳ (Great Plains) ለስንዴ እና ለበቆሎ፣ እንዲሁም የካሊፎርኒያ ሜዳ ለፍራፍሬ፣ አትክልት እና ለአምፓኖች ይታወቃሉ። በካናዳ፣ የሳስካቸዋን እና አልበርታ ግዛቶች ለስንዴ፣ ለበቆሎ እና ለወይራ ዘር ምርት ዋና ናቸው። ይህ ሥርዓት በከፍተኛ ምርታማነቱ ምክንያት የሃይል ቤት ውስጥ ያሉ ጋዞችን በተለያዩ መንገዶች ያመነጫል።

የማሽነሪ አጠቃቀም እና የነዳጅ ፍጆታ

ትላልቅ የሆኑ የግብርና ማሽኖች እንደ John Deere እና Case IH የሚመረቱ ትራክተሮች እና የማጨድ መሣሪያዎች ብዙውን ጊዜ በዲዛል ነዳጅ ይሠራሉ። የአሜሪካ የግብርና አገልግሎት የሚያመለክተው በአመት ከ6 ቢሊዮን ጋሎን በላይ ዲዛል ነዳጅ እንደሚጠፋ ይገመታል። ይህ የካርቦን ዳይኦክሳይድ (CO₂) ቀጥተኛ መጠን አምጪ ነው። በተጨማሪም የነዳጅ ማፍረሻ እና ማጓጓዣ ሂደቶች የሚፈጁት ከኤክሶንሞቢል እና ሼቭሮን ያሉ ኩባንያዎች ነው።

ዋና ዋና የሃይል ቤት ውስጥ ያሉ ጋዞች አምጪዎች በግብርና ምርት

የሰሜን አሜሪካ የግብርና ምርት ሥርዓት ሦስት ዋና ዋና የሃይል ቤት ውስጥ ያሉ ጋዞችን ያመነጫል፡ ኒትሮስ ኦክሳይድ (N₂O)፣ ሜቴን (CH₄) እና ካርቦን ዳይኦክሳይድ (CO₂)። እያንዳንዳቸው የሚመነጩት ከተለያዩ ምንጮች ነው።

ኒትሮስ ኦክሳይድ (N₂O)፡ ከናይትሮጅን ማዳበሪያ የሚመጣ ኃይለኛ ጋዝ

ኒትሮስ ኦክሳይድ ከካርቦን ዳይኦክሳይድ በ298 እጥፍ የማዕበል ለውጥ የሚያደርግ ጋዝ ነው። ዋናው ምንጭ የናይትሮጅን ማዳበሪያ አጠቃቀም ነው። በአሜሪካ ውስጥ ከሚጠፉት የናይትሮጅን ማዳበሪያዎች ከ50% በላይ በግብርና ምርት ላይ ይውላል። ኩባንያዎች እንደ Nutrien እና CF Industries ትላልቅ አቅራቢዎች ናቸው። የማዳበሪያ ናይትሮጅን በአፈር ውስጥ በባክቴሪያ ተመርቶ ወደ N₂O ይቀየራል። በካናዳ ውስጥ በኦንታሪዮ እና ኩቤክ የሚገኙ የግብርና አካባቢዎች በዚህ ጉዳይ ላይ ከፍተኛ ኃላፊነት አላቸው።

ሜቴን (CH₄)፡ ከማሳ እርባታ እና ከፍራፍሬ ማባዣ የሚመጣ

ሜቴን በአጭር ጊዜ ውስጥ ከCO₂ በ84 እጥፍ የማዕበል ለውጥ የሚያደርግ ጋዝ ነው። በሰሜን አሜሪካ ውስጥ ዋና ምንጮቹ፡-

• የበግ እርባታ ሥርዓት (Enteric Fermentation)፡ በላም፣ በፍየል እና በበግ ሆድ ውስጥ የሚካሄደው የምግብ ማነስሻ ሂደት ሜቴንን እንደ የጎርፍ ጋዝ ያመነጫል። በአሜሪካ ውስጥ ያለው የ94 ሚሊዮን ላም ቡድን በዚህ ምክንያት ከፍተኛ አስተዋፅዖ አለው።
• የፍራፍሬ ማባዣ አያያዝ፡ የተጣራ የእንስሳት ፍሬዎች በአከማችት ወይም በማባዛት ጊዜ ሲበስሉ ሜቴን ያመነጫሉ። ይህ በትላልቅ የላም እርባታ ክልሎች እንደ ቴክሳስ፣ ካንሳስ እና ኔብራስካ የተለመደ ነው።
• የአርዝ ማልሚያ፡ በአርዝ ውስጥ በኦክስጅን ከሌለ ሁኔታ ውስጥ የሚካሄደው የሩዝ ማልሚያ ሜቴንን ያመነጫል። ይህ በካሊፎርኒያ ሰሜን ሸለቆ እና በአርካንሳስ ውስጥ ትልቅ ጉዳይ ነው።

ካርቦን ዳይኦክሳይድ (CO₂)፡ ከአፈር እና ከነዳጅ አጠቃቀም

ካርቦን ዳይኦክሳይድ በዋነኛነት ከሚከተሉት ምንጮች ይመነጫል፡-

• የነዳጅ አጠቃቀም በማሽነሪ እና በማጓጓዣ
• የአፈር ውሃ ማጣት እና የአፈር ውስጥ ካርቦን መጥፋት በተለይ በተደጋጋሚ ማረሻ እና በማልሚያ ዘዴዎች
• የአፈር ማደስ እና የእንጨት መቁረጥ ለግብርና አገልግሎት

የማሳ እርባታ ምርት እና የሃይል ቤት ውስጥ ያሉ ጋዞች

የሰሜን አሜሪካ የማሳ እርባታ ምርት ሥርዓት በተለይም የበሬ ሥጋ እና የገበሬ ወተት ምርት ከጠቅላላው የግብርና የሃይል ቤት ውስጥ ያሉ ጋዞች ከ40% በላይን ይወክላል። ይህ ከሜቴን እና ኒትሮስ ኦክሳይድ መጠን አምጪነት የተነሳ ነው።

የላም ሥጋ ምርት ሰንሰለት

የላም ሥጋ ምርት ሰንሰለት ከማረሻ እስከ ማቀነባበሪያ ቤት ድረስ በርካታ ደረጃዎችን ያካትታል። ትላልቅ የማረሻ እና የማበላሸት አካባቢዎች (Feedlots) እንደ Cactus Feeders (ቴክሳስ) እና JBS USA በ እና ኮሎራዶ ውስጥ በጣም ትልቅ የሆኑ የሜቴን እና የፍሬ ማባዣ መጠን አምጪዎች ናቸው። የማቀነባበሪያ ኩባንያዎች እንደ Tyson Foods፣ Cargill እና National Beef Packing Company በኃይል ፍጆታ እና በማጓጓዣ ረገድ ከፍተኛ ካርቦን አርቢ አላቸው።

የወተት ምርት

የወተት ምርት ሥርዓት በካሊፎርኒያ (የሃገሪቱ ትልቁ ወተት አምራች)፣ ዊስኮንሲን እና አይዋ ውስጥ ተደራጅቷል። የላም ወተት ማምረቻ እርባታዎች እንደ Fairlife እና Darigold ያሉ ትላልቅ ማምረቻ ኩባንያዎችን ያቀርባሉ። የሜቴን መጠን ከእንስሳቱ ሆድ እና ከወተታቸው ፍሬዎች ማባዛት ይመነጫል።

የሰብል ምርት ልማዶች እና ተጽዕኖ

የሰብል ምርት ልማዶች እንደ ማረሻ ዘዴ፣ የውሃ አስተዳደር እና የኬሚካል አጠቃቀም በሃይል ቤት ውስጥ ያሉ ጋዞች ላይ ቀጥተኛ ተጽዕኖ አላቸው።

የማረሻ ዘዴዎች እና የአፈር ውስጥ ካርቦን

ቀጣይነት ያለው የማረሻ ሥራ የአፈርን ውስጥ ካርቦን ያመነጫል እና ወደ ከፍተኛ CO₂ መጠን አምጪነት ያመራል። በተቃራኒው፣ የአፈርን ጤና የሚጠብቁ ዘዴዎች እንደ ቀጥተኛ የማረሻ አለመሥራት (No-till farming)፣ የማዳበሪያ አጠቃቀም እና የተለያዩ ሰብሎች መትከል (Cover cropping) የአፈርን ውስጥ ካርቦን ማስቀመጥ ይችላሉ። ድርጅቶች እንደ Rodale Institute እና የካናዳ የአፈር ጥናት ማእከል በእነዚህ ዘዴዎች ላይ ምርምር እያደረጉ ነው።

የናይትሮጅን ማዳበሪያ አጠቃቀም እና ቅልጥፍና

የናይትሮጅን ማዳበሪያ ከምርት በላይ አጠቃቀም በአፈር ውስጥ ያለውን ናይትሮጅን ወደ N₂O በመቀየር ከፍተኛ የማዕበል ለውጥ ያደርጋል። የቅልጥፍና ዘዴዎች እንደ የተጣጣመ ማዳበሪያ አሰጣጥ (Precision agriculture) እና የመሬት ምርመራ ቴክኖሎጂዎች ከኩባንያዎች እንደ John Deere (See & Spray) እና The Climate Corporation አማካኝነት ይጠቅማሉ።

የአካባቢ ምዝገባዎች እና የመንግሥት ፖሊሲዎች

ሁለቱም የአሜ