የኮምፒውተር ታሪክ እና ዲጂታል አብዮት በሰሜን አሜሪካ፡ ከአብከክ እስከ አይፓድ ድረስ

መግቢያ፡ የማስላት ህልም እና ምድራዊ ማዕከል

የሰሜን አሜሪካ የኮምፒውተር ታሪክ የሰው ልጅ ማስላትን ለማቃለል ያለውን ዘላቂ ፍላጎት የሚያሳይ ነው። ይህ ታሪክ በ19ኛው ክፍለ ዘመን የሜካኒካል ማስላት መሳሪያዎች በመጀመሩ፣ በ20ኛው ክፍለ ዘመን መካከለኛ ክፍል የኤሌክትሮኒክስ ሰፊ አብዮት በመከሰቱ እና በ21ኛው ክፍለ ዘመን ዲጂታል አብዮት በመጨረሱ የተሞላ ነው። ዩናይትድ ስቴትስ እና ካናዳ በዚህ ለውጥ ላይ ዋና ሚና ተጫውተዋል፣ የቴክኖሎጂ ማዕከላት እንደ ሲሊኮን ቫሌይ፣ ሲያትል እና ዋተርሉ በማቋቋም። ይህ ጽሁፍ ይህንን አስደናቂ ጉዞ በዝርዝር ያቀርባል።

መሠረታዊ ፅንሰ-ሀሳቦች እና የመጀመሪያ ሰዎች (1800-1930)

የኮምፒውተር አብዮት ጥንታዊ ሀሳቦች ከሰሜን አሜሪካ በፊት ቢኖሩም፣ የመጀመሪያዎቹ ወሳኝ እርምጃዎች እዚህ ውስጥ ተነሱ። የቻርለስ ባቢጅ ሀሳብ በአዳ ላቭሌስ ተዘጋጅቶ የፕሮግራም ማወቅ አስቀድሞ ያሳየ ነበር። በሰሜን አሜሪካ ግን ተግባራዊ ለውጥ በሄርማን ሆለሪት ነበር። ሆለሪት በ1880 የዩናይትድ ስቴትስ ሰነድ ቆጠራ ላይ ሥራ ሲሠራ የተቆለፈ ካርድ ስርዓት ፈጠረ፣ ይህም በኋላ ላይ ኢቢኤም (International Business Machines) የተባለችው ኩባንያ መሠረት ሆነ።

የመጀመሪያ የሜካኒካል እና ኤሌክትሮ-ሜካኒካል ኮምፒውተሮች

በ1930ዎቹ የቬኒቫር ቡሽ በማሳቹሰትስ ኢንስቲትዩት ኦፍ ቴክኖሎጂ (ኤምአይቲ) የዲፈረንሻል አናላይዘር የሚባለውን የሜካኒካል አናሎግ ኮምፒውተር አሰራ። ይህ መሳሪያ ውስብስብ የሂሳብ እኩልታዎችን ለመፍታት የተነደፈ ሲሆን የኤሌክትሮ-ሜካኒካል ዘመንን አስመስሏል። በተመሳሳይ ጊዜ ሆዋርድ ኤይከን ከአይቢኤም ጋር በመሆን የሃርቫርድ ማርክ I በ1939 አሰራ። ይህ አውቶማቲክ ሴኩንስ ኮንትሮል ካልኩሌተር ትልቅ ርዝመት ያለው እና ሬሌዎችን የሚጠቀም የመጀመሪያ ዘመናዊ ኮምፒውተር ነበር።

የጦር ጊዜ ፈጣን እድገት እና የፕሮግራም ቋንቋዎች መወለድ (1940-1950)

ሁለተኛው የዓለም ጦርነት የኮምፒውተር ቴክኖሎጂን እድገት አስፋፋ። በዩናይትድ ስቴትስ ሠራዊት የፋይናንስ ድጋፍ እና በፔንስልቨኒያ ዩኒቨርሲቲ የጄ ፕረስፐር ኤከርት እና ጆን ማውችሊ አምሮት አማካኝነት ENIAC (ኤሌክትሮኒክ ኑሜሪካል ኢንቴግሬተር ኤንድ ኮምፒውተር) በ1945 ተፈጠረ። ENIAC ሙሉ ለሙሉ ኤሌክትሮኒክ እና የግድ የሚቀየር የፕሮግራም አወጣጥ ባህሪ ያለው የመጀመሪያው ኮምፒውተር ነበር።

የናሙና ሥራ እና የትራንዚስተር አምጣት

በቤል ላብራቶሪዎች ውስጥ የሚሰሩት ጆን ባርዲን፣ ዊልያም ሾክሊ እና ዋልተር ብራቴን በ1947 የትራንዚስተርን ፈጠራ አስታወቁ። ይህ ፈጠራ የቫኩም ቱቦዎችን በመተካት ኮምፒውተሮችን በጣም ትንሽ፣ ፈጣን እና አስተማማኝ አድርጓቸዋል። በዚህ ዘመንም የፕሮግራም ቋንቋዎች እየተፈጠሩ ጀመር። ግሬይስ ሆፐር የመጀመሪያዋን ኮምፓይለር ፈጠረች፣ እና በአይቢኤም የጆን ባከስ የፎርትራን (FORTRAN) ቋንቋን አዘጋጅቷል፣ ይህም ሳይንቲስቶች እና ምህንድስና ባለሙያዎች በቀላሉ ኮድ ለመጻፍ ያስችላቸዋል።

የማይክሮቺፕ እና የግል ኮምፒውተር አብዮት (1960-1970)

በ1959 ሮበርት ኖይስ በFairchild Semiconductor የሚሰራ ሲሆን የ ወይም የተዋሃደ ሰርኩት ቴክኖሎጂን ፈጠረ። ይህ በአንድ ሲሊኮን ቼፕ ላይ ብዙ ትራንዚስተሮችን የማስቀመጥ አቅም አስገኘ። ይህ ፈጠራ የኮምፒውተር ኃይልን ዋጋ እጅግ በጣም አሳንሶ የሲሊኮን ቫሌይ እንደ ቴክኖሎጂ ማዕከል እንዲያድግ አደረገ። በ1964 አይቢኤም የሲስተም/360 ቤተሠብን አስተዋወቀች፣ ይህም ተኳሃኝነት ያለው የመጀመሪያው ኮምፒውተር ቤተሠብ ሲሆን ንግዶች ስርዓታቸውን ሳይቀይሩ አዳዲስ ሞዴሎችን እንዲገዙ አስቻላቸው።

የግል ኮምፒውተር (ፒሲ) መገኘት

የማይክሮቺፕ ዋጋ መውደቁ የግል ኮምፒውተሮችን ለመፍጠር መንገድ አጋጠመ። በ1975 ሚትስ (MITS) ኩባንያ Altair 8800ን አስተዋወቀ፣ ይህም በቤት ሊሰራ የሚችል ኪት ነበር። ይህ መሳሪያ ለቢል ጌትስ እና ፖል አሌን መነሳሻ ሆኖ ለአልታይር ቢሲክ (BASIC) የፕሮግራም ቋንቋ አስገኝተው የማይክሮሶፍት ኩባንያቸውን በአልታኩዌርኩ ተከፈተ። በ1976 ስቲቭ ጆብስ እና ስቲቭ ዎዝኒያክ አፕል Iን ፈጠሩ፣ ይህም በተዘጋጁ ሰርኮች ላይ የተገነባ የመጀመሪያው ሰፊ ሽያጭ ያለው ፒሲ ነበር።

የሶፍትዌር ግዙፍ ኩባንያዎች እና የግራፊክስ በርዕሰ ገጽ (1980-1990)

በ1980ዎቹ የሶፍትዌር ኢንዱስትሪ እንደ የተለየ ኃይል ተነሳ። ማይክሮሶፍት በቢል ጌትስ አምሮት የኤምኤስ-ዶስ (MS-DOS) ስርዓተ ክወናን ለአይቢኤም ፒሲ አቅርባ የፒሲ ሶፍትዌር ገበያ ላይ የተቆጣጠረች ሃብታም ኩባንያ ሆነች። በሌላ በኩል አፕል በስቲቭ ጆብስ አምሮት በ1984 ማክኢንቶሽን አስተዋወቀች፣ ይህም አውራ አይነት፣ አውራ ጠቋሚ እና የግራፊክስ ተጠቃሚ በርዕሰ ገጽ (GUI) ያለው የመጀመሪያው ሰፊ ሽያጭ ያለው ኮምፒውተር ነበር። GUI ሀሳቡ ከXerox PARC (Palo Alto Research Center) የመጣ ቢሆንም፣ አፕል እና በኋላ ላይ ማይክሮሶፍት (በዊንዶውስ ስርዓት) ለህዝብ ያቀረቡት ናቸው።

የአውታረ መረብ መጀመሪያ እና የውስጥ አውታረ መረብ (ኢንተርኔት) መገኘት

የኢንተርኔት መሠረት በዩናይትድ ስቴትስ መከላከያ ክፍል በARPANET (አድቫንስ ሬሰርች ፕሮጀክትስ ኤጀንሲ ኔትወርክ) ስም ተፈጠረ። ይህ የፓኬት ሽግግር ቴክኖሎጂን የመጀመሪያ ጊዜ ተግባራዊ ያደረገ አውታረ መረብ ነበር። በ1980ዎቹ የTCP/IP ፕሮቶኮል አደባባይ ሆነ፣ እና የቲም በርነርስ-ሊ በCERN የ ፈጠራ በ1991 ኢንተርኔትን ለሁሉም ሰው ተደራሽ አደረገው። በሰሜን አሜሪካ የኮምፑሰርቭ፣ AOL (አሜሪካ ኦንላይን) እና Netscape Navigator የተሰኙ አገልግሎቶች እና አሳሾች ኢንተርኔትን ለየብዙ ሰው አስተዋውቀዋል።

የዲጂታል አብዮት እና የሞባይል ዘመን (2000-2010)

21ኛው ክፍለ ዘመን የዲጂታል መረጃ፣ ኮምዩኒኬሽን እና ንግድ በኢንተርኔት ላይ እንዲቀናበር አየ። የጎግል (በላሪ ፔጅ እና ሰርጌይ ብሪን የተመሠረተ) የፍለጋ ሞተር የድረ-ገጽ መረጃን የማደራጀት መንገድ ለወጠ። አማዞን (በጄፍ ቤዞስ) የኢ-ኮሜርስ ሞዴልን አበረታታ፣ እና ዊኪፔዲያ (በጂምሚ ዌልስ) የህብረተሰብ የተዋሃደ እውቀትን አቀረበ።

የስማርትፎን አብዮት

የሞባይል አብዮቱ ዋና መዞሪያ በ2007 የአፕል አይፎን መምጣቱ ነበር። ይህ መሣሪያ ስንስክሪን ታችነት፣ የተጣጣሙ መተግበሪያዎች (አፕስ) ከአፕል አፕ ስቶር በኩል እና ሙሉ የድረ-ገጽ አሳሽን በአንድ የወረቀት መጠን ውስጥ አጣቃለለ። በፍጥነት ጎግል በAndroid ስርዓተ ክወና የስማርትፎን ገበያን ከፍተኛ ክፍል ያዘች፣ እና ኩባንያዎች እንደ Facebook (በማርክ ዙከርበርግ)፣ Twitter (በጃክ ዶርሲ) እና Instagram የማህበራዊ ሚዲያ አገልግሎቶችን አቀረቡ።

የዛሬው ዘመን፡ ደመና፣ ማሽን መማር እና የማያቋርጥ ግንኙነት

የዘመናዊው የሰሜን አሜሪካ ቴክ ኢኮሲስተም በደመና ኮምፒውቲንግ እና ማሽን መማር ላይ የተመሠረተ ነው። ኩባንያዎች እንደ አማዞን የዌብ አገልግሎቶች (AWS)፣ ማይክሮሶፍት