የሰሜን አሜሪካ ዩኒቨርሲቲዎች ታሪክ እና ከፍተኛ ትምህርት እድገት፡ ከሃርቫርድ እስከ ማሳ ኦፕን ድረስ

መግቢያ፡ የእውቀት መሠረተ ልማት

የሰሜን አሜሪካ የከፍተኛ ትምህርት ታሪክ ከአውሮፓዊ ቅዲማዊ ሞዴሎች ጀምሮ ወደ ዓለም አቀፍ ምርጥነት እና አዳዲስ ፈጠራዎች የደረሰ የማያቋርጥ እድገት ነው። ይህ ረጅም ጉዞ በ1636 ከሃርቫርድ ኮሌጅ መስራት ጀምሮ በአሁኑ ጊዜ በስታንፎርድ፣ ኤም.አይ.ቲ. እና ቶሮንቶ ዩኒቨርሲቲ የሚመሩትን የምርምር እና ቴክኖሎጂ አብዮት አስተዋጽኦ አድርጓል። ይህ ጽሁፍ የዩኒቨርሲቲዎችን ተወዳዳሪ እና ብዙ ገጽታ ያለው ታሪክ ይከታተላል።

የመጀመሪያዎቹ የኮሎኒያል ኮሌጆች (1636-1780)

የሰሜን አሜሪካ የከፍተኛ ትምህርት ሥርዓት በአውሮፓውያን ተማሪዎች እና በሃይማኖታዊ ተልዕኮዎች ፍላጎት ተነሳ ተጀመረ። የመጀመሪያዎቹ ተቋማት የተመሠረቱት የእንግሊዝ አውሮፓ ዩኒቨርሲቲዎችን በመከተል ሲሆን በዋነኝነት ሃይማኖታዊ መሪዎችን ለማሰልጠን ነበር።

የሃርቫርድ ኮሌጅ መመሠረት

ሃርቫርድ ኮሌጅ በ1636 በሜሳቹሰት ቤይ ኮሎኒ ተመሠረተ። ስሙ ከመጀመሪያው ገንዘብ ለጋስ የሆነው ጆን ሃርቫርድ ተሰጠው። የትምህርት መርሀ ግብሩ በካምብሪጅ ዩኒቨርሲቲ ላይ የተመሠረተ ነበር፣ እንደ ሎጂክ፣ ክላሲካል ቋንቋዎች እና የእግዚአብሔር ቃል ያሉ ርዕሰ ጉዳዮችን ያቀፈ ነበር።

የመስቀል አቋም ኮሌጆች

ከሃርቫርድ በኋላ ሌሎች ብዙ ተቋማት ተመሠረቱ፡-

• ዊልያም ኤንድ ሜሪ ኮሌጅ (1693) በቬርጂኒያ – የአንግሊካን ቤተ ክርስቲያን ሚሲዮን ለማስፋፋት።
• የየል ኮሌጅ (1701) በኮነቲከት – በመጀመሪያ “የኮሌጂቴ ትምህርት ቤት” ተብሎ የተመሠረተ።
• ፕሪንስተን ዩኒቨርሲቲ (1746) በኒው ጀርሲ – በፕሬስቢቴሪያን አባቶች እንደ “ኒው ጀርሲ ኮሌጅ” ተመሠረተ።
• ኮለምቢያ ዩኒቨርሲቲ (1754) በኒው ዮርክ ከጥሩ ንጉሥ ሁለተኛ ጆርጅ የተሰጠ የቻርተር ሰነድ አግኝቷል።

የ19ኛው ክፍለ ዘመን ለውጥ፡ የግል እና የህዝብ ዩኒቨርሲቲዎች ተነሳሽነት

በ19ኛው ክፍለ ዘመን የከፍተኛ ትምህርት ሥርዓት በሁለት ዋና መንገዶች ተስፋፋ፡ የግል ዩኒቨርሲቲዎች ብዛት እና የህዝብ ዩኒቨርሲቲዎች መፍጠር።

የሞሪል ህግ እና የህዝብ ዩኒቨርሲቲዎች መነሳት

በ1862 የተፀደቀው የመጀመሪያው ሞሪል ህግ በአብራሃም ሊንከን ፊርማ ተደረገ። ይህ ህግ ለእያንዳንዱ ግዛት የፌዴራል መሬት በመስጠት ለግብርና፣ ለሜካኒክስ እና ለሌሎች ሥራ አጥኚ ዘርፎች ትምህርት የሚሰጡ የህዝብ ተቋማትን እንዲመሰርቱ አደረገ። ይህ ህግ እንደ ዩኒቨርሲቲ ኦፍ ካሊፎርኒያ፣ በርክሌይ (1868)፣ ዩኒቨርሲቲ ኦፍ ኢሊኖይ (1867) እና ፑርዱ ዩኒቨርሲቲ (1869) ያሉ ታላላቅ ዩኒቨርሲቲዎች መመሠረት አስተዋጽኦ አድርጓል።

የግል ዩኒቨርሲቲዎች እና ምርምር ማዕከሎች

በተመሳሳይ ጊዜ የግል ዩኒቨርሲቲዎች እንደ ምርምር አደረጃጀት አዲስ ሞዴል ተነሱ። ጆንስ ሆፕኪንስ ዩኒቨርሲቲ በ1876 በሜሪላንድ በጆንስ ሆፕኪንስ የተመሠረተ ሲሆን የጀርመን ዩኒቨርሲቲ ሞዴልን ተከትሎ በዩኒቨርሲቲ ደረጃ ላይ ምርምርን ያተኮረ የመጀመሪያው አሜሪካዊ ተቋም ነበር። ይህ ሞዴል በኋላ በስታንፎርድ ዩኒቨርሲቲ (1885) በሊላንድ ስታንፎርድ እና በሊቨርሲቲ ኦፍ ቺካጎ (1890) በጆን ዲ. ሮከፈለር ተከተለ።

የ20ኛው ክፍለ ዘመን መስፋፋት፡ ዲሞክራቲክ እና ሳይንሳዊ አብዮት

20ኛው ክፍለ ዘመን የከፍተኛ ትምህርት ታሪክ ላይ ሦስት ዋና ኃይሎች አስተዋጽኦ አድርገዋል፡ የተማሪዎች ብዛት እጅግ መጨመር፣ የምርምር ሚና መጨመር እና የማህበራዊ እኩልነት ትግሎች።

የጊ.አይ. ቢል እና የትምህርት ዲሞክራቲክ አማራጭ

በ1944 የተፀደቀው የጄኔራል ሶልጀርስ ማሻሻያ ህግ (የጊ.አይ. ቢል) ለሁለተኛው የዓለም ጦርነት ወታደሮች የከፍተኛ ትምህርት እድል ሰጠ። ይህ ህግ ለ2.2 ሚሊዮን ወታደሮች የትምህርት እድል ከፍተኛ ለውጥ አምጥቷል፣ የሰሜን አሜሪካን የሰራተኞች ክፍል እና የከፍተኛ ትምህርት ተቋማትን ለዘላለም ቀይሯል።

የምርምር ዩኒቨርሲቲዎች እና የተቀናጀ ምርምር

በሰሜን አሜሪካ ዩኒቨርሲቲዎች በሁለተኛው የዓለም ጦርነት እና በቀዝቃዛው ጦርነት ጊዜ የፌዴራል መንግሥት ዋና የምርምር አጋሮች ሆኑ። ይህ ግንኙነት እንደ ራድያሽን ላቦራቶሪ በዩኒቨርሲቲ ኦፍ ካሊፎርኒያ፣ ሎስ አንጀለስ እና ሊንከን ላቦራቶሪ በሚችጋን ዩኒቨርሲቲ ያሉ ታላላቅ የምርምር ፓርኮችን ፈጠረ። በ1960ዎቹ የመጨረሻ ላይ የአሜሪካ መንግሥት በኤርፓኔት ምርምር ላይ ኢንቨስት መደረጉ በኋላ የበይነመረብ አብዮት መሠረት አድርጓል።

የካናዳ ዩኒቨርሲቲዎች፡ የልዩነት እና የህብረት ሞዴል

የካናዳ የከፍተኛ ትምህርት ሥርዓት ከአሜሪካዊው ጋር ቢመሳሰልም በተለይም በጠቅላላ የፕሮቪንስ ወጪ እና በዩኒቨርሲቲ ህብረት ሞዴል ልዩ ነው።

ታሪካዊ መሠረቶች

የካናዳ መጀመሪያ ዩኒቨርሲቲዎች እንደ ዩኒቨርሲቲ ኦፍ ኔው ብሩንዝዊክ (1785) በፍሬደሪክተን፣ ኔው ብሩንዝዊክ እና ዩኒቨርሲቲ ኦፍ ቶሮንቶ (1827) የተመሠረቱ ሲሆን በመጀመሪያ የእንግሊዝ አንግሊካን ቤተ ክርስቲያን ቁጥጥር ሥር ነበሩ። ማክጊል ዩኒቨርሲቲ (1821) በሞንትሪያል በስኮትላንዳዊ ማህበረሰብ ተመሠረተ።

የ20ኛው ክፍለ ዘመን መስፋፋት እና ምርጥነት

በ20ኛው ክፍለ ዘመን ካናዳ እንደ ዩኒቨርሲቲ ኦፍ ብሪቲሽ ኮሎምቢያ (1908)፣ ዩኒቨርሲቲ ኦፍ አልበርታ (1908) እና ዩኒቨርሲቲ ኦፍ ቫንኩቨር (1908) ያሉ ታላላቅ ዩኒቨርሲቲዎችን አመረተ። የካናዳ ዩኒቨርሲቲዎች በጤና ምርምር፣ በአካባቢ ሳይንስ እና በአርቲፊሻል ኢንተሊጀንስ ውስጥ ከዓለም አቀፍ ምርጥ የሆኑ ተቋማት ናቸው።

የእኩልነት ትግሎች፡ ሴቶች፣ አፍሮ-አሜሪካውያን እና የማይነጣጠሉ ህዝቦች

የሰሜን አሜሪካ ዩኒቨርሲቲዎች ታሪክ የእኩልነት ትግሎች ታሪክም ነው።

ሴቶች በከፍተኛ ትምህርት

የመጀመሪያዎቹ ሴቶች ኮሌጆች በ19ኛው ክፍለ ዘመክ መገባደጃ ላይ ተመሠረቱ፣ እንደ ሚዋውከ ኮሌጅ (1848) በኦሃዮ እና ቫሳር ኮሌጅ (1861) በኒው ዮርክ። ስሚዝ ኮሌጅ (1871) በሰሜን ካሮላይና የአፍሪካ አሜሪካ ሴቶችን ለማሰልጠን ተመሠረተ። የሚታወቁ የሴቶች ዩኒቨርሲቲዎች የራድክሊፍ ኮሌጅ (1879) ከሃርቫርድ ጋር ተያይዞ ነበር።

የታሪክ ድል አምጪ የሆኑት የአፍሪካ አሜሪካውያን ተማሪዎች

በ1950 ማርቲን ሉተር ኪንግ ጁኒየር በሞርሃውስ ኮሌጅ ተመስጣኝ ሆኖ ገብቷል። በ1960ዎቹ የሲቪል መብቶች እንቅስቃሴ በዩኒቨርሲቲ ኦፍ ሚሲሲፒ እና በዩኒቨርሲቲ ኦፍ አላባማ በጄምስ ሆውድ እና ቪቨካ ሎቨርስ የመጀመሪያ የአፍሪካ አሜሪካውያን ተማሪዎች በማስገባት የዩኒቨርሲቲዎችን ዲሞግራፊ ለወደፊቱ ቀይሯል።

የማይነጣጠሉ ህዝቦች እና ትምህርት

በካናዳ የመጀመሪያ ህዝቦች ትምህርት በተለይ በ19ኛው ክፍለ ዘመን በሚስዮናዊ ትምህርት ቤቶች ውስጥ በከፍተኛ ሁኔታ ተጎድተዋል። ነገር ግን በ20ኛው ክፍለ ዘመን መገባደጃ ላይ እንደ ዩኒቨርሲቲ ኦፍ ሬጂና በሳስካቸዋን ያሉ ተቋማት የመጀመሪያ ህዝቦችን የማሰልጠን ፕሮግራሞችን አዘጋጅተዋል። በ1976 የተመሠረተው የመጀመሪያ ህዝቦች ዩኒቨርሲቲ ኮሌጅ በሳስካቸዋን የመጀመሪያው የመጀመሪያ ህዝቦች የተቆጣጠረ የከፍተኛ ትምህርት ተቋም ነበር።

የ21ኛው ክፍለ ዘመን አዳዲስ አቀራረቦች፡ የመስመር ላይ ትምህርት እና ማሳ ኦፕን ኮርስ

የ21ኛው ክፍለ ዘመን ቴክኖሎጂ የከፍተኛ ትምህርትን በመሠረቱ እየቀየረ ነው።

የመስመር ላይ ትምህርት እና ሞኦሲ

የመስመር ላይ ትምህርት በ1990ዎቹ የመጨረሻ ላይ በእንደ ዩኒቨርሲቲ ኦፍ ፊኒክስ (1976) ያሉ ተቋማት ጀመረ። ነገር ግን በ2012 የስታንፎርድ ዩኒቨርሲቲ ፕሮፌሶሮች ሴባስቲያን ስረን እና ፔተር ኖርቪግ የኩርሴራ እና ዩዲሲቲ የመስመር ላይ ትምህርት መድረኮችን በመጀመር የማሳ ኦፕን ኦንላይን ኮርስ (ሞኦሲ) አብዮትን አስነሱ።

የካናዳ የመስመር ላይ ትምህርት ተቋማት

ካናዳ በመስመር ላይ ትምህርት ረገድ አስተዋጽኦ አድርጓል። የአትላንቲክ ዩኒቨርሲቲዎች ህብረት እና