የሰሜን አሜሪካ የገቢ እኩልነት፡ ምክንያቶች፣ የአሁኑ ሁኔታ እና መፍትሄዎች

መግቢያ፡ በተራራማ አገር ውስጥ ያለ እኩልነት

የሰሜን አሜሪካ፣ በተለይም ዩናይትድ ስቴትስ እና ካናዳ፣ ብዙውን ጊዜ እድገት እና እድል ምስል ተቀብለው የሚታዩ ሲሆን፣ ከማዕረጉ በታች ግን የገቢ እና የገንዘብ እኩልነት እየጨመረ የመጣ እውነታ ይገኛል። ይህ አለም አቀፋዊ አለመመጣጠን በኦኤስሲዲ (ድርጅት ለኢኮኖሚ ትብብር እና ልማት) አገሮች መካከል ከፍተኛ የሆነባቸው አገሮች አንዱ ናቸው። በጂኒ ኮፊሸንት መለኪያ፣ ዩናይትድ ስቴትስ ከሌሎች ባለገንዘብ አገሮች በጣም ከፍተኛ የገቢ እኩልነት ያለበት ሀገር ነው። ይህ ጽሁፍ የዚህን እኩልነት ጥልቀት ያለውን ምክንያቶች፣ በዋሽንግተን ዲሲ፣ ኒው ዮርክ፣ ቶሮንቶ እና ቫንኩቨር ያሉ ከተሞች ላይ ያለውን ተጽዕኖ፣ እንዲሁም ሊታሰቡ የሚችሉ መፍትሄዎችን በዝርዝር ይተነትናል።

የኢኮኖሚ እኩልነት ታሪካዊ እድገት

የሰሜን አሜሪካ የገቢ ስርጭት በጊዜ ሂደት በከፍተኛ ሁኔታ ተለውጧል። ከደህንነት ግድብ እና አዲሱ ስምምነት ጊዜ (1930ዎቹ-1970ዎቹ) በኋላ፣ የአማካይ የሰራተኛ ደመወዝ ከምርታማነት እድገት ጋር በቅርበት ይከተል ነበር። ይሁንና ከ1970ዎቹ መገባደጃ ጀምሮ፣ በፕሬዚደንት ሮናልድ ሬጋን እና ፕሬዚደንት ማርጋሬት ታችር አስተዳደሮች ዘመን የተጀመረው የፖለቲካ ኢኮኖሚ ለውጥ (ኒዮሊበራሊዝም) እኩልነትን ለመጨመር አስተዋጽኦ አድርጓል። የታክስ መቀነስ ህጎች፣ የማህበራት ኃይል መቀነስ፣ እና የግሎባላይዜሽን ጫና ከፍተኛ የገቢ ክፍፍልን አምጥተዋል። በ1990ዎቹ የዶት ኮም ቡም አንዳንዶችን በፍጥነት ባለገንዘብ አድርጓቸው ሌሎችን ኋላ ትቷቸዋል። የ2008 ዓ.ም. የፋይናንስ ቀውስ ይህንን አዝማሚያ አጠናክሯል፣ እና የኮቪድ-19 ወረርሽኝ በአማዞን እና ቴስላ ያሉ ቴክኖሎጂ ኩባንያዎች ላይ ያተኮረውን የገቢ እድገት ሲያጎለብት በአገልግሎት እና በግብርና ሰራተኞች ላይ ከባድ ችግር ፈጥሯል።

የካናዳ እና የአሜሪካ አጋጣሚዎች

ካናዳ ብዙውን ጊዜ ከዩናይትድ ስቴትስ ያነሰ እኩልነት ያለው ሀገር ተደርጎ ይቆጠራል፣ ይህም በከፊል ለማኅበራዊ ደህንነት አውታሮች እና ለሁለንተናዊ የጤና አገልግሎት (Medicare) ነው። ይሁንና በቶሮንቶ እና ቫንኩቨር ያሉ ከተሞች ውስጥ የመኖሪያ ውድነት እና የገቢ እኩልነት እየጨመረ መጥቷል። በአሜሪካ፣ እኩልነት በሚሺጋን እና ኦሃዮ ያሉ የመካከለኛው ምዕራብ ክልሎች እንዲሁም በ እና ኒው ዮርክ ያሉ የባህር ዳርቻ ግዛቶች ከፍተኛ ነው።

የገቢ እኩልነት ዋና ዋና ምክንያቶች

የሰሜን አሜሪካ ውስጥ ያለው የገቢ እኩልነት በብዙ የተዋሃዱ ምክንያቶች የተፈጠረ ነው።

ቴክኖሎጂ እና አውቶማቲክ

የሰው ሰራሽ አስተውሎት (AI)፣ ሮቦቲክስ እና ኮምፒውተራይዜሽን የመካከለኛ ክህሎት ስራዎችን እየቀነሱ ይገኛሉ፣ ይህም የሥራ ገበያውን በከፍተኛ ክህሎት (ከፍተኛ ደመወዝ) እና ዝቅተኛ ክህሎት (ዝቅተኛ ደመወዝ) ስራዎች መካከል ሁለትዮሽ አድርጓል። ይህ በሳይሊኮን ቫሌይ ያሉ ኩባንያዎች እንደ ጎግል እና አፕል ያሉ ከፍተኛ ደመወዝ ለሚከፍሉት የቴክ ሰራተኞች ሲሆን በተመሳሳይ ጊዜ በዩብር እና ዶርያሽ ላይ የሚገኙ የጊጅ ሠራተኞች ደመወዝ ይቀንሳል።

የግሎባላይዜሽን ተጽዕኖ

የገንዘብ እና የምርት ነጻ ፍሰት ኩባንያዎች ሥራዎችን ወደ ዝቅተኛ የሥራ ኃይል ዋጋ ያላቸው አገሮች እንደ ቻይና፣ ቬትናም እና ሜክሲኮ እንዲያዛውሩ አድርጓቸዋል። ይህ በዴትሮይት እና ፒትስበርግ ያሉ የኢንዱስትሪ ከተሞች ላይ ከባድ ተጽዕኖ አሳድሯል፣ ይህም የመካከለኛ ክፍል ሰራተኞችን ሥራ አጥታቸዋል።

የፋይናንስ ኢንዱስትሪ እድገት

የ እና ባየ ስትሪት (ቶሮንቶ) ያሉ የፋይናንስ ማዕከሎች ከኢኮኖሚው ትልቅ ክፍል የሚወስዱ ሲሆን ከፍተኛ ደመወዝ ለሚከፍሉ ሥራዎች ያተኮረ ነው፣ ይህም ከሌሎች ዘርፎች ጋር ያለውን የገቢ ልዩነት ያሳድጋል። የጂፒ ሞርጋን ቻዝ፣ ጎልድማን ሳክስ እና ባንክ ኦፍ አሜሪካ ያሉ ኩባንያዎች ከፍተኛ የሚከፈል የፋይናንስ ሥራ ምሳሌዎች ናቸው።

የታክስ ፖሊሲ እና የገንዘብ መደብ

ከ1980ዎቹ ጀምሮ የዩናይትድ ስቴትስ የገቢ ታክስ መጠን ለከፍተኛ የገቢ ባለቤቶች በከፍተኛ ሁኔታ ቀንሷል። የካፒታል ገንዘብ እድሳት የሚባለው የታክስ ነጥብ ከፍተኛ የገቢ ባለቤቶች የኢንቨስትመንት ገቢያቸውን ከመደበኛ የደመወዝ ገቢ ታክስ ዝቅተኛ መጠን እንዲከፍሉ ያደርጋል። በካናዳ፣ የTFSA (ግብር ነፃ የጉምሩክ መለያ) እና RRSP (የተቀረጸ የጡረታ ቁጠባ እቅድ) ያሉ መሰረታዊ መርሆዎች እንዲሁ ለከፍተኛ ገቢ ያላቸው ሰዎች ተጨማሪ ጥቅም ይሰጣሉ።

የትምህርት እና ክህሎት ልዩነት

የአይቪ ሊግ ዩኒቨርሲቲዎች እንደ ሃርቫርድ፣ ስታንፎርድ፣ ማሳቹሴትስ ተክኖሎጂ ኢንስቲትዩት (MIT) እና ቶሮንቶ ዩኒቨርሲቲ ያሉ ተቋማት የሚያመነጩት ተመራቂዎች በአማካይ በጣም ከፍተኛ የገቢ እድል አላቸው። ይሁንና የእነዚህ ተቋማት ከፍተኛ ወጪ እና የማግኘት አለመመጣጠን የትምህርት እኩልነትን ያሳድጋል። የኮሙኒቲ ኮሌጅ ወይም የሙያ ትምህርት ቤቶች ተመራቂዎች በአማካይ ዝቅተኛ ገቢ አላቸው።

የአሁኑ ሁኔታ በቁጥር እና በስታቲስቲክስ

የሰሜን አሜሪካ የገቢ እኩልነት በተለያዩ መለኪያዎች ሊታይ ይችላል።

መለኪያ	ዩናይትድ ስቴትስ	ካናዳ	ማስታወሻ
የጂኒ ኮፊሸንት (2020 አካባቢ)	0.39	0.33	0 = ፍጹም እኩልነት፣ 1 = ፍጹም እኩልነት የለም
የላይኛው 10% የገቢ ክፍል ድርሻ	~45%	~35%	የጠቅላላ የቤት ገቢ ከፍተኛ ክፍል
የታችኛው 50% የገቢ ክፍል ድርሻ	~13%	~20%	የጠቅላላ የቤት ገቢ ዝቅተኛ ክፍል
የሰራተኛ ሰው አማካይ ደመወዝ (2023)	$59,384 (USD)	$63,200 (CAD)	የገቢ ልዩነት በአማካይ ደመወዝ ላይ ተጽዕኖ ያሳድራል
የድህረ ምርት እሴት ከፍተኛ አስተዋጽኦ አላቸው የሚባሉ ኩባንያዎች	አፕል፣ ማይክሮሶፍት፣ አማዞን	ሮያል ባንክ ኦፍ ካናዳ፣ ቲዲ ባንክ፣ ኤንሲን ኢነርጂ	የኩባንያ ትልቅነት ከፍተኛ የገቢ እድልን ያመነጫል
የልዩ የገንዘብ ንብረት አስተዋጽኦ ያላቸው አካላት	የፌደራል ሬዘርቭ፣ የካናዳ ማዕከላዊ ባንክ	የካናዳ ማዕከላዊ ባንክ፣ የካናዳ ገንዘብ ኮሚሽን	የገንዘብ ፖሊሲዎች የንብረት ዋጋን ይጎልብታል

የገንዘብ ንብረት እኩልነት

የገቢ እኩልነት ከየገንዘብ ንብረት እኩልነት ጋር ሲነፃፀር ትንሽ ነው። በዩናይትድ ስቴትስ፣ የላይኛው 1% የሀገሪቱን ጠቅላላ የገንዘብ ንብረት 32% ይይዛሉ፣ የታችኛው 50% ደግሞ 2.6% ብቻ ነው የሚይዘው። ይህ ልዩነት በየዋህ ማርኬት እድገት፣ የመኖሪያ ቤት ዋጋ መጨመር (በሎስ አንጀለስ እና ቶሮንቶ) እና የንብረት ርምጃ በማስቀጠል ይገኛል።

የእኩልነት ማህበራዊ እና ኢኮኖሚያዊ ተጽዕኖ

ከፍተኛ የገቢ እኩልነት ለማህበረሰቡ እና ለኢኮኖሚው ከባድ ችግሮችን ያስከትላል።

የጤና እና የህይወት ቆይታ ልዩነት

በበሊቭዩ (ዋሽንግተን) እና ማንሃተን (ኒው ዮርክ) ያሉ ባለገንዘብ ሰፈሮች ከ ወይም ሲአትል ያሉ ዝቅተኛ ገቢ አካባቢዎች በ15 ዓመት ያህል ከፍ ያለ አማካይ የህይወት ቆይታ አላቸው። ይህ የሚከሰተው በተሻለ የጤና አገልግሎት መዳረሻ፣ በምግብ አለመረጋጋት እጥረት፣ እና ከጭንቅ የበለጠ ነፃነት ምክንያት ነው።

የትምህርት እድሎች ልዩነት

የየህግ ከፍተኛ ትምህርት ቤት ወይም ስታንፎርድ ያሉ የትምህርት ተቋማት የሚያመነጩት ተመራቂዎች በመጨረሻ የፖለቲካ እና የንግድ መሪነት ሚና ይይዛሉ። ይህ የየስልጣን ክበብ እንደገና መፍጠርን ያጠናክራል። በአንጻሩ፣ በቻርልተት (ሰሜን ካሮላይና) ወይም ዴትሮይት ያሉ ዝቅተኛ ገቢ አካባቢዎች ያሉ ትምህርት ቤቶች በገንዘብ እጥረት እና በመምህራን ማደራጀት ችግር ይታገላሉ።

Related Intelligence

Foundations

የደቡብ እስያ ቋንቋዎች እንዴት ይሰራሉ እና በጣም የተለያዩ የሆኑት ለምንድን ነው?

Foundations

የአፍሪካ ጥንታዊ ሥልጣኔዎች፡ ዛሬም የምንጠቀማቸው ፈጠራዎቻቸው እና ቅርሶቻቸው