መካከለኛው ምስራቅ እና ሰሜን አፍሪካ ውስጥ ያሉ የጭፈራ ባህሎች፡ ሙሉ መግለጫ እና ባህላዊ ትርጉማቸው

መግቢያ፡ በእግር የሚነገር ታሪክ እና ማንነት

በመካከለኛው ምስራቅ እና በሰሜን አፍሪካ ክልሎች የሚገኙ የጭፈራ ባህሎች ለሺዎች ዓመታት የቆዩ ታሪካዊ፣ ማንነታዊ እና ማህበራዊ መልዕክቶች ተሸካሚዎች ናቸው። ከናይል ወንዝ ሸለቆ እስከ አትላስ ተራሮች፣ ከሜድትራኒያን ባህር ዳርቻ እስከ አረብ ምድረ በዳ ድረስ፣ ጭፈራ የህይወት አካል ሆኖ ተገኝቷል። ይህ ጽሑፍ በዚህ ሰፊ እና ባህላዊ ሀብት ያለው ክልል ውስጥ የሚገኙትን ዋና ዋና የጭፈራ ዓይነቶች፣ ታሪካቸው፣ ምልክታቸው እና ዘመናዊ ሚናቸውን በሙሉ ይመለከታል። የእያንዳንዱ ሥርዓት ጭፈራ እንደ ማኅበራዊ መዝገብ፣ የሃይማኖት መግለጫ እና የፖለቲካ መቃወሚያ መሳሪያ ያለውን ብዙ አውድ ሚና እንመረምራለን።

የጭፈራ ባህሎች ታሪካዊ ሥር

በዚህ ክልል ያሉ የጭፈራ ባህሎች በጥንታዊ ሥልጣኔዎች ውስጥ ጥልቅ ሥር ያላቸው ናቸው። በግብጽ ውስጥ፣ በፊርዖኖች መቃብር ላይ እንደሚታዩት የጭፈራ ቅርሶች እንደ ሆርስ እና ባስት አማልክት ክብር ለመስጠት የሚደረጉ ሲሆን፣ የሱመር እና አካድ ሥልጣኔዎች ደግሞ የጭፈራን ሚና በዓመታዊ በዓላት ውስጥ በጽሑፍ አስቀምጠዋል። በፋርስ ኢምፓየር ዘመን የሞግ ጭፈራዎች ተዘጋጅተው ከግሪክ እና ሕንድ ጋር ባሉ ግንኙነቶች ተጽዕኖ አግኝተዋል። የኢስላም መገኘት አዳዲስ የሃይማኖታዊ እና የማኅበራዊ አገባቦችን አምጥቶ ሲሆን አንዳንድ የጭፈራ ባህሎች ተቀይረው ሌሎች ደግሞ በአዲስ መልኩ እንደ ሱፊ ማህበረሰቦች ውስጥ ተቀላቅለዋል።

የጥንታዊ ማስረጃዎች

በአልጄሪያ ውስጥ በታሲሊ ናጅር ያሉ የቅርስ ሥዕሎች ከ 10,000 ዓመታት በፊት የሚያሳዩ የጭፈራ ትውስታዎች ናቸው። በሊባኖስ ውስጥ የቢብሎስ ቅርሶች የጭፈራ ምስሎችን ያሳያሉ። የሞሮኮ አይስዋን ወጣቶች የሚያደርጉት የጭፈራ ሥርዓት ከብሔረሰብ በፊት የነበሩ የአፍሪካ ሥርዓቶችን እንደሚያንፀባርቅ ተጠንቅቋል።

የሰሜን አፍሪካ ዋና ዋና የጭፈራ ዓይነቶች

ሰሜን አፍሪካ በተለያዩ ባህላዊ ዞኖች የተከፋፈለ ሲሆን እያንዳንዱም ልዩ የጭፈራ ባህል አለው።

የሞሮኮ ጭፈራዎች፡ ከአትላስ እስከ ምድረ በዳ

በሞሮኮ ውስጥ አሁዳ ወይም አይስዋን ጭፈራ በጣም ታዋቂ ነው። ይህ ጭፈራ ብዙ ጊዜ በ (የሦስት ገመድ የሙዚቃ መሣሪያ) እና በቃራቅቢት (የቆሻሻ ገንዳ) በሚጫወተው ሙዚቃ ይከናወናል። የሾይኽታ ጭፈራ የሴቶች ኃይልን የሚያሳይ ሲሆን በዓመታዊ የጋድራ ጉባኤ ውስጥ ይከናወናል። በረፎ ክልል ደግሞ የረፋዊ ጭፈራ በጣም ተወዳጅ ሲሆን በከባድ የእግር ምልክቶች እና በንጉሣዊ አሰራር ይታወቃል።

የአልጄሪያ እና ቱኒዚያ ባህላዊ ጭፈራዎች

በአልጄሪያ፣ ካቢሊ ባህል ውስጥ የአሁዋክ ጭፈራ ከአማዚግ ህዝብ ጋር የተቆራኘ ነው። ይህ ጭፈራ በወንዶች በሚያደርጉት የጋራ እንቅስቃሴ በግልጽ የሚታይ ሲሆን በዓመታዊ የአሽናውር በዓል ላይ ይከናወናል። በቱኒዚያ ደግሞ ስቲሊ የሚባለው የጭፈራ ዓይነት በሳህራዊ ምድረ በዳ አካባቢዎች ይገኛል። የኑባ ጭፈራ በቱኒዚያ ውስጥ በሴቶች የሚከናወን ሲሆን በዓመታዊ የታባርካ መድረክ ላይ ይታያል።

የሊቢያ እና የግብጽ ባህላዊ ጭፈራ

በሊቢያ ውስጥ የቱዋረግ ሕዝብ የሚያደርጉት ጣ�ርባንት ጭፈራ በምድረ በዳ ውስጥ ለመጓዝ የሚያገለግል የጋራ እንቅስቃሴን ይመሰልታል። በግብጽ ደግሞ የባላዲ ወይም የሕዝብ ጭፈራ በጣም ተወዳጅ ነው። ይህም በሙሉድ (የልደት በዓል)፣ ሻም አል-ነሲም (የፈጠን በዓል) እና በጋብቻ ስነ-ስርዓት ይከናወናል። የሳዒዲ ጭፈራ ከላይኛው ግብጽ የሚመጣ ሲሆን በወንዶች በሚይዙት ባምቢዎች ወይም በትረ በተዘጋጀ ሙዚቃ ይከናወናል።

የመካከለኛው ምስራቅ ዋና ዋና የጭፈራ ዓይነቶች

መካከለኛው ምስራቅ በሃይማኖት፣ በቋንቋ እና በብሔር የተለያየ ሲሆን ይህም ልዩ ልዩ የጭፈራ ባህሎችን ፈጥሯል።

የሌቫንት ጭፈራዎች (ሊባኖስ፣ ሶርያ፣ ዮርዳኖስ፣ ፍልስጤም)

በሊባኖስ እና ሶርያ ውስጥ ደብከ (ወይም ደብከህ) ጭፈራ በጣም ታዋቂ ነው። ይህ የጋራ ጭፈራ በመስጊድ፣ በቤተ ክርስቲያን እና በማኅበራዊ ጉዳዮች ላይ ይከናወናል። በፍልስጤም ደግሞ ደብከ የብሔራዊ ማንነት እና የመታደል ምልክት ሆኗል፣ በተለይም በዓይድ አል-ፊትር እና በሌሎች በዓላት ላይ። የዳምስ ጭፈራ በሶርያ ውስጥ በተለይ በሱፊ ማህበረሰቦች ውስጥ የሚገኝ ሲሆን የመውደድን እና የመቅረብን ስሜት ይገልጻል።