መግቢያ፡ የዘር ማጥፋት ቀጣይ ንግድ
የተፈጥሮ እንስሳት ግብይት ወይም የዱር እንስሳት ዝውውር በሺዎች የሚቆጠሩ የእንስሳትና የተክሎች ዝርያዎች ሕይወት ላይ የሚያሰርጥ አለም አቀፋዊ ቀውስ ነው። ይህ ግብይት ከጥንት ጀምሮ ቢኖርም፣ በአሁኑ ጊዜ የዓለም ማህበረሰብ የሚያስተውለው የአካባቢ አደጋ እንደሆነ ነው። ይህ ጽሁፍ ይህን ግብይት በታሪካዊ እና በዘመናዊ አጋጣሚ በማነፃፀር ፣ በአለም ዙሪያ ካለው የሕይወት ተለይቶ የሚታወቅ የሚከተሉትን ቦታዎች እና ዝርያዎች በማካተት ፣ ያስከተለውን ከባድ የአካባቢ ጉዳት ይተነትናል። እነዚህም አማዞን ደን፣ ኮንጎ ባህር፣ ቦርኔዮ፣ ሰሜን ባርግል፣ ሴሬንጌቲ እና ኢንዶ-በርማ ደኖች ያሉ ቦታዎችን ያጠቃልላል።
ታሪካዊ መነሻ፡ ከማዕረግ ምልክት እስከ ቅኝ ግዛት ኢኮኖሚ
የዱር እንስሳት ግብይት አዲስ አይደለም። በጥንታዊ ሥልጣኔዎች እንደ ግብፅ፣ ሮማ እና ቻይና የአንበሳ ቆዳ፣ የዝሆን ጥርስ እና የወይራ ሽፋን ለመሪዎች ማዕረግ ምልክት ይውል ነበር። በመካከለኛው ዘመን፣ በስልጣኔ መንገዶች ላይ የነበረው ግብይት እንደ ናሚብ በረሃ ከሚገኘው የባህር ዛፍ ቅንጣት የመሰለ ምርቶችን ያካትት ነበር። ነገር ግን ትልቁ ለውጥ በ15ኛው እና 16ኛው ክፍለ ዘመን ከአውሮፓ የመጡ የቅኝ ግዛት ኃያላን በማህበረሰብ አምጥተው ነበር።
የቅኝ ግዛት ዘመን እና የጅምላ ማጥፋት
የእንግሊዝ፣ ፈረንሳይ፣ ቤልጅግ እና ፖርቱጋል አስተዳደሮች በአፍሪካ፣ እስያ እና ደቡብ አሜሪካ ውስጥ የዱር እንስሳት ሀብት እንደ ለመጠቀም የሚቻል የኢኮኖሚ ንብረት ቆጠሩት። በኮንጎ ነጻ ግዛት ውስጥ በሊዮፖልድ ንጉሥ II ዘመን የዝሆን ጥርስ ለመሸጥ በሚደረገው ግድያ የሚያልቅ የሰው ሰዓም ተገደለ። በ19ኛው ክፍለ ዘመን፣ የአውሮፓ እና የአሜሪካ ምሁራን እና ተሰብሳቢዎች ለተመራማሪ ሙዚየሞች እና ለየሙዚቆ ማህበራት ስነ-ሕይወታዊ ምሳሌዎችን ለማሰባሰብ ብዙ ዝርያዎችን አጥፍተዋል። ይህ ዘመን የየምድር ድፍን ጅራት፣ የአሜሪካን ብፋሎ እና የሰሜን አፍሪካዊ አንበሳ ቁጥር እጅግ በጣም የቀነሰበት ጊዜ ነበር።
ዘመናዊ የግብይት መስመሮች እና ዋና ተሳታፊዎች
ዛሬ የዱር እንስሳት ግብይት ውስብስብ የወንበዴ አውታረ መረብ ነው፣ እሱም ከዓለም አቀፍ የወንበዴ ድርጅቶች ጋር የሚዛመድ ነው። ዋና መስመሮቹ ሶስት ናቸው፡ ለምግብ፣ ለመድሃኒት እና ለጌጣጌጥ።
1. ለምግብ እና ለባሕላዊ ጥቅም
በብዙ ክፍሎች የሚገኘው የድመት ስጋ ግብይት በአፍሪካ እና እስያ ውስጥ የሚገኙ የማዕከላዊ የዱር እንስሳት ዝርያዎችን ያሰርጣል። በምዕራብ እና መካከለኛው አፍሪካ ውስጥ የሻምፓንዚ፣ ጎርላ እና የየጦር አውራ ጣት ስጋ ግብይት አለ። በ
2. ለመድሃኒት እና ለባሕላዊ ሕክምና
የቻይንኛ ባህላዊ መድሃኒት ጥቅም በዓለም ላይ በጣም አደገኛ የሆነውን የዱር እንስሳት ግብይት አንዱ ነው። የዝሆን ጥርስ፣ የነብር አጥንት፣ የሮኬት አንበሳ አጥንት እና ሜዳ አንበሳ አካል ክፍሎች ለመድሃኒት ይጠቀማሉ። ይህ የአፍሪካዊ እና የእስያ ነብር ቁጥር በከፍተኛ ሁኔታ የመቀነሱ ዋነኛ ምክንያት ነው።
3. ለጌጣጌጥ እና ለዘዋሪ እንስሳት
ይህ ክፍል የበጎች ጠጉር ለሻምፑ፣ የጭራት ቆዳ ለልብስ፣ እንዲሁም የቀለም ወፍ፣ ጦጣ አባባ እና ሙቅ ውሀ ዓሦች ለዘዋሪ እንስሳት ገበያ ያካትታል። የሶሻል ሚዲያ በደቡብ ምስራቅ እስያ ውስጥ የሚያን ጎተራ እና የባለ ጠጕር ዓሦች ግብይትን አፋጥኗል።
የአካባቢ ተጽዕኖ፡ ከልዩ ዝርያ ማጥፋት እስከ ኤኮሲስተም መደራረብ
የዱር እንስሳት ግብይት የአካባቢ ስርዓትን በሶስት ዋና መንገዶች ያጠፋል፡ በቀጥታ የሕይወት ተውሳኮችን በመቀነስ፣ በምግብ ሰንሰለት ውስጥ አለመጣጣም በመፍጠር እና የሕይወት አደጋ በማስገባት።
የሕይወት ተውሳኮች መቀነስ
የዓለም የተፈጥሮ ጥበቃ ማህበር (IUCN) እንደሚገልጸው ግብይቱ በከፍተኛ ሁኔታ ከ8,400 በላይ የሆኑ የእንስሳት እና የተክል ዝርያዎች ላይ ተጽዕኖ አሳድሯል። አንዳንድ ዝርያዎች በቀጥታ ለግብይት ስለሚጠፉ እጅግ አደገኛ ሁኔታ ላይ ደርሰዋል።
| የዝርያ ስም | የአገር ስም | የአደጋ ሁኔታ | ዋነኛ የግብይት ምክንያት |
|---|---|---|---|
| ሰሜን ባለጠጕር አውራ ጣት | ካሜሩን, ናይጄሪያ | ከጣር ጥግ በላይ | ለምግብ እና ለባሕላዊ ጥቅም |
| ስፓይድር ማዕበል | ማዳጋስካር | ከጣር ጥግ በላይ | ለዘዋሪ እንስሳት ገበያ |
| ሰሜን አፍሪካዊ አንበሳ | ሞሮኮ, አልጄሪያ | በአየር ሁኔታ ምክንያት አደገኛ | ለጌጣጌጥ እና ለዘዋሪ እንስሳት |
| ሻምፓንዚ | ኮንጎ, ናይጄሪያ | አደገኛ | ለምግብ እና ለዘዋሪ እንስሳት |
| ሮኬት አንበሳ | ሩሲያ, ቻይና | አደገኛ | ለባሕላዊ መድሃኒት |
የምግብ ሰንሰለት መደራረብ
አንድን ዋነኛ የተከላካይ ዝርያ ማጥፋት በጠቅላላው ኤኮሲስተም ላይ የውስጥ ውድመት ያስከትላል። ለምሳሌ በደቡብ ምስራቅ እስያ ውስጥ የአምፓን ነብር ቁጥር መቀነሱ የየዱር ጎረሶች ቁጥር እንዲጨምር አድርጓል፣ ይህም ደግሞ የዘራ፣ የተክል እና የአትክልት አምራችነትን በመቀነስ የደን እድገትን ይቀንሳል። በአማዞን ውስጥ የየአረንጓዴ ታራንቱላ እና ሌሎች ተንቀሳቃሽ እንስሳት ግብይት የዘራ ስርጭት ሂደትን ያበላሻል።
የተለያዩ ክልሎች በታሪክ እና በዘመናዊነት ላይ ያለው ተጽዕኖ
የግብይቱ ተጽዕኖ በእያንዳንዱ ክልል በታሪክ እና በዘመናዊ አጋጣሚ የተለየ ነው።
አፍሪካ
በታሪክ የአፍሪካ ዋና የውጭ ምርቶች የዝሆን ጥርስ፣ የአንበሳ ቆዳ እና የነብር ቆዳ ነበሩ። ዛሬ፣ በደቡብ አፍሪካ ውስጥ የሩዝ አውራ ጣት ግብይት እና በታንዛኒያ እና ሞዛምቢክ ውስጥ የዝሆን ግድያ ለጥርስ አዲስ ቀውስ ነው። የኬንያ የዱር እንስሳት አገልግሎት እና የሩዋንዳ የተጎላበተ የዱር እንስሳት ባለሥልጣን የግብይቱን መከላከያ ይቀድማሉ።
እስያ
በታሪክ የእስያ የዱር እንስሳት ግብይት በባሕላዊ መድሃኒት እና በጌጣጌጥ ዙሪያ የተመሰረተ ነበር። ዛሬ፣ ቻይና እና ቬትናም ትላልቅ የፍጆታ ገበያዎች ሲሆኑ፣ ህንድ እና ኔፓል ደግሞ ለቤንጋል ነብር እና የህንድ አንበሳ ጥበቃ ዋና ቦታዎች ናቸው። የማሌዥያ እና ኢንዶኔዥያ ደኖች ለኦራንጉታን እና ማሌዥያን ነብር ግብይት ዋና መስህቦች ናቸው።
ላቲን አሜሪካ
በቅኝ ግዛት ዘመን የአማዞን ደን ለሮበስተር ዓሣ እና ሌሎች የውሻ ዝርያ እንስሳት ቆዳ ታዋቂ ነበር። ዛሬ የጭራት፣ ሙቅ ውሀ ዓሦች እና በጎች ግብይት ዋነኛ ችግር ነው። የብራዚል የአካባቢ ጠብታ ኤጀንሲ (IBAMA) ከዚህ ጋር በመዋጋት ላይ ይገኛል።
ዓለም አቀፍ ህጎች እና የጥበቃ ጥረቶች
የዓለም ማህበረሰብ የዱር እንስሳት ግብይትን ለመቆጣጠር የተለያዩ ስምምነቶችን አውጥቷል።
- የዓለም አቀፍ የዱር እንስሳት እና የዱር ተክሎች ንግድ ስምምነት (CITES) በ1975 የተጀመረ ሲሆን ከ183 ሀገራት ጋር የሚስማማ ነው። ዝርያዎችን በሶስት ተጨማሪዎች ይዘረጋል።
- የተባበሩት መንግሥታት የዱር እንስሳት ግብይት መቆጣጠሪያ ፕሮግራም (UNODC) ግብይቱን እንደ ወንበዴ ወንጀል ይመለከታል።
- የዓለም ባንክ እና የአለም የተፈጥሮ ጥበቃ ፈንድ (WWF) በአፍሪካ እና እስያ ውስጥ የጥበቃ ፕሮጀክቶችን ያግዛሉ።
ከላይ የተጠቀሱት ተቋማት ከኢንተርፖል እና የዓለም የቀይ መስቀል ማህበር ጋር በመተባበር ይሰራሉ።
የወደፊት ተግዳሮቶች እና እድሎች
የወደፊት ተግዳሮቶች ውስብስብ ናቸው
ISSUED BY THE EDITORIAL TEAM
This intelligence report is produced by Intelligence Equalization. It is verified by our global team to bridge information gaps under the supervision of Japanese and U.S. research partners to democratize access to knowledge.
The analysis continues.
Your brain is now in a highly synchronized state. Proceed to the next level.