መካከለኛው ምስራቅ እና ሰሜን አፍሪካ ውስጥ የህዝብ ፍልሰት ምክንያቶች እና ተፅእኖዎች፡ አጠቃላይ መግለጫ

መግቢያ፡ የህዝብ እንቅስቃሴ ታሪካዊ ምድብ

የመካከለኛ ምስራቅ እና ሰሜን አፍሪካ ክልል በዓለም ላይ ከፍተኛ የህዝብ ፍልሰት ያለበት እና የሚያስከትለት ምድር ነው። ይህ ክልል ከጥንት ጀምሮ የንግድ፣ የሃይማኖት እና የባህል መስተጋብር መሃል ሆኖ በህዝብ እንቅስቃሴ ታሪክ የተሞላ ነው። ነገር ግን በዘመናችን፣ ይህ እንቅስቃሴ ብዙውን ጊዜ በግድ የሚከሰት ፍልሰት በሆነ መልኩ ከግብጽ፣ ሶርያ፣ የመን፣ ሱዳን እና ሊቢያ ያሉ ሀገራት ወደ ውጭ እየተፈሰ ይገኛል። በየተባበሩት መንግስታት የስደተኞች ባለስልጣን (UNHCR) መረጃ መሰረት፣ ከ2010 ዓ.ም ጀምሮ በዚህ ክልል ውስጥ ከ10 ሚሊዮን በላይ ሰዎች በግድ እንዲፈልሱ ተደርጓል። ይህ ጽሁፍ የዚህን ውስብስብ እና ባለብዙ ገጽታ የሆነ ፍልሰት ዋና ዋና ምክንያቶች፣ ታሪካዊ አዋጅ፣ አሁን ያለው ሁኔታ እና የወደፊቱን ተፅእኖ በሙሉ ይመለከታል።

ታሪካዊ እና ዲሞግራፊያዊ መሠረቶች

የክልሉ የህዝብ ፍልሰት ታሪክ ከመቶ ዘመናት በፊት ይጀምራል። የኦቶማን ኢምፓየር እና የኮሎኒያሊዝም ዘመን የዘመናዊ ድንበሮችን አቀማመጥ በመፍጠር እና የተለያዩ የብሔር እና የሃይማኖት ቡድኖችን በማደባለቅ የፍልሰት መንገዶችን አዘጋጅቷል። በ20ኛው ክፍለ ዘመን፣ የእስራኤል መመሥረት በ1948 ዓ.ም ታላቅ የፍልሰት ሂደትን አስከትሏል፤ ይህም ናቅባ ተብሎ የሚታወቀው ከ750,000 በላይ የፍልስጤም ነዋሪዎች መፈናቀላቸውን አስተዋውቋል። በተጨማሪም የአረብ ምዕራብ እና አልጄሪያ ውስጥ ከፈረንሳይ ኮሎኒያል አስተዳደር የመጨረሻ ደረጃ የተነሳው የነፃነት ጦርነት በ1960ዎቹ መጀመሪያ ላይ በርካታ የአውሮፓ ተወላጆችን እንዲሁም የአካባቢውን ተቃዋሚዎች እንዲፈልሱ አድርጓል።

የህዝብ ጭማሪ እና የገበያ ጫና

ክልሉ ከፍተኛ የህዝብ ጭማሪ ያሳያል፣ በተለይም በግብጽ፣ ኢራቅ እና ሱዳን። የግብጽ ህዝብ ከ100 ሚሊዮን በላይ ሲሆን አብዛኛዎቹ በናይል ወንዝ ሸለቆ በሚገኙ ከሀገሪቱ 5% በሚሆነው መሬት ላይ ይኖራሉ። ይህ ከፍተኛ ጥግግት በመሬት፣ በውሃ እና በስራ እድል ላይ ከባድ ጫና ያስከትላል፣ ይህም ሰዎችን ለማህበራዊ እና ኢኮኖሚያዊ ምክንያቶች የፍልሰት እድል ያመቻቻል። በየመን እና ሶርያ ያሉ ሀገራት ደግሞ ወጣት ህዝብ በመሆናቸው በየዓመቱ ከመቶ ሺህ የሚበልጡ ወጣቶች ወደ የጉልበት ገበያ ገብተው በቂ የሆኑ የሥራ እድሎች አለመገኘታቸውን ይገጥማል።

ጦርነት እና የፖለቲካ አለመረጋጋት

ይህ በጣም ቀጥተኛ እና አስቸኳይ የፍልሰት ምክንያት ነው። ከ2011 ዓ.ም ጀምሮ በሶርያ የተነሳው የሕዝባዊ ጥያቄ እና የእርስ በርስ ጦርነት ከ6.8 ሚሊዮን በላይ ሶርያውያን ወደ አገር ውጭ እንዲፈልሱ አድርጓል፣ ከነዚህም በቱርክ፣ ሊባኖስ፣ ጆርዳን እና ጀርመን የተቀመጡ ናቸው። በኢራቅ የአይስስ (ISIS) ግምባጭ እና በ2014-2017 ዓ.ም የተካሄደው ወታደራዊ ምላሽ በርካታ ከተሞችን እንደ ሞሱል እና ቲክሪት አፍርሷል። በየመን የሚካሄደው የእርስ በርስ ጦርነት በሳና በሚገኘው የሁቲ ኃይሎች እና በሳውዲ አረቢያ የሚመራው የሃያል ጥምረት መካከል በርካታ የሲቪል ህዝብ መፈናቀልን አስከትሏል።

የጎልቻ ጣልቃ ገብነት እና የኃይል ባለሙያዎች

የክልሉ ፍልሰት ብዙውን ጊዜ በውጭ ኃይሎች ተጎጂ ይሆናል። የሩሲያ ወታደራዊ ድጋፍ ለሶርያ መንግስት፣ የኢራን ለሄዝቦላህ እና ሌሎች ቡድኖች ድጋፍ፣ እንዲሁም የአሜሪካ እና የሳውዲ አረቢያ ጣልቃ ገብነት ግጭቶችን አስቀልጠዋል ወይም አራድመዋል። በሊቢያ ከ2011 ዓ.ም በሙዓመር ቃዳፊ መውደቅ በኋላ የተነሳው አለመረጋጋት በተለያዩ ወታደራዊ ቡድኖች እና በውጭ አገሮች መካከል የሚካሄድ የኃይል ግጭት መስክ አድርጓታል፣ ይህም ህዝቡን ወደ ጣሊያን እና ማልታ በሚደረገው አደገኛ የሜዲትራኒያን ባህር ተሻጋሪ ጉዞ እንዲገቡ አድርጓል።

ኢኮኖሚያዊ ምክንያቶች እና የተፈጠሮ ሀብት አለመጠነኛ አከፋፈል

ምንም እንኳን ጦርነት ቀጥተኛ ምክንያት ቢሆንም፣ ከፊት ለፊት ያሉ ኢኮኖሚያዊ እኩልነት እና ድህነት የፍልሰት መሠረታዊ ምክንያቶች ናቸው። በሞሮኮ፣ ቱኒዚያ እና አልጄሪያ ያሉ አገሮች ከአውሮፓ ህብረት ጋር ያላቸው የቅርብ ግንኙነት ምክንያት የኢኮኖሚ ፍልሰት ከፍተኛ ነው። የናይጄር፣ ማሊ እና ቻድ ያሉ የሰሃራ በስተደቡብ ሀገራት የሚኖሩ ዜጎች በድህነት እና በአለመረጋጋት ምክንያት ወደ ሰሜን አፍሪካ አገሮች ይፈልሳሉ፣ ከዚያም ወደ አውሮፓ የሚደረግ ጉዞ ይቀጥላሉ።

የነዳጅ ገበያ መወዛወዝ እና የስራ እድል

የክልሉ ኢኮኖሚዎች በአብዛኛው በነዳጅ እና በጋዝ ላይ የተመሰረቱ ናቸው፣ እንደ ሳውዲ አረቢያ፣ አረብ ኢምሬትስ እና ኳታር ያሉ ሀገራት የውጭ ሠራተኞችን በስፋት ይጠቀማሉ። የነዳጅ ዋጋ በዓለም ገበያ ላይ መወዛወዙ በእነዚህ ሀገራት ውስጥ የስራ እድልን በቀጥታ ይጎዳል፤ ይህም ከባንግላዲሽ፣ ፋልስታይን፣ ግብጽ እና ሶርያ የመጡ ብዙ ሚሊዮን የውጭ ሠራተኞች ላይ ተጽዕኖ ያሳድራል። የነዳጅ ዋጋ በ2014-2015 ዓ.ም እንደገና በሚወድቅበት ጊዜ በኩዌት እና ኦማን ያሉ ሀገራት የስራ እድሎችን ቀንሰዋል፣ ይህም አንዳንድ ሰራተኞች እንዲመለሱ አድርጓል።

የአየር ንብረት ለውጥ እና የአካባቢ ጉዳት

የአየር ንብረት ለውጥ የፍልሰት አዲስ እና ከጊዜ ወደ ጊዜ እየጨመረ የሚመጣ ምክንያት ነው። ሱዳን እና ሶማሊያ ያሉ ሀገራት በተደጋጋሚ የሚከሰቱ ድርቅ፣ የውሃ እጥረት እና መሬት መበላሸት በሰፊው የሚታዩባቸው ሲሆን ይህም የእርሻ ምርታማነትን ይቀንሳል እና በእንስሳት ላይ የተመሰረተ ህይወት የሚመሩ ማህበረሰቦችን ይጎዳል። በሶማሊያ፣ ድርቅ ከፖለቲካ አለመረጋጋት ጋር በመቀላቀል በ2011 ዓ.ም ታላቅ የምግብ አለመበታተንን ፈጥሯል፣ ይህም በርካታ ሰዎችን ወደ ኬንያ ያለው ዳዳብ ማፈላለጃ እንዲፈልሱ አድርጓል። በኢራቅ እና ሶርያ ደግሞ የውሃ ማነስ እና አሸዋ ማደባለቅ እየጨመረ መጥቷል፣ ይህም የእርሻ መሬትን ይቀንሳል እና ከገጠር ወደ ከተማ የሚደረገውን ፍልሰት ያባብሳል።

የህዝብ ፍልሰት በተቀባይ ሀገራት ላይ ያለው ተፅእኖ

የፍልሰት ተፅእኖ በተቀባይ ሀገራት ላይ የተለያየ ነው። ሊባኖስ እና ጆርዳን ከህዝባቸው በመቶኛ ከፍተኛ የሆነ ቁጥር ያላቸው ስደተኞችን ተቀብለዋል፤ ሊባኖስ የአራት ሚሊዮን ህዝብ ሀገር ሲሆን ከ1.5 ሚሊዮን በላይ ሶርያውያን በውስጡ ይኖራሉ። ይህ በመሠረተ ልማት ላይ (ትምህርት ቤቶች፣ ሆስፒታሎች፣ የውሃ አቅርቦት) ከባድ ጫና አስከትሏል። በሌላ በኩል፣ ቱርክ በ3.6 ሚሊዮን በሚሆኑ ሶርያውያን ስደተኞች ላይ በዓመት ከ10 ቢ