የአውሮፓ ባህላዊ በዓላት፡ ከክርስቲያናዊ እስከ ጥንታዊ አርበኞች በዓል

መግቢያ፡ በዓል እና ታሪክ በአውሮፓ አፈ ታሪክ

የአውሮፓ አህጉር በተለያዩ ባህሎች፣ ሃይማኖቶች እና ታሪካዊ መረጃዎች የተሞላ ሲሆን በዓላቱም ይህንን የተለያየ ታሪክ እና ማንነት የሚያንፀባርቁ መስኮቶች ናቸው። ከጥንታዊ ጥንታዊ አርበኞች በዓላት እስከ የክርስትና የተቀየሱ አገልግሎቶች፣ ከገሃነም የአፈር አበቦች እስከ የጸደይ ብርሃን በዓላት ድረስ፣ እያንዳንዱ በዓል የሚያስተላልፈው ታሪክ፣ እምነት እና የማህበረሰብ ግንኙነት ነው። ይህ ጽሑፍ በአይስላንድ፣ ግሪክ፣ ጣልያን፣ ጀርመን፣ ስፔን፣ ፈረንሳይ እና በሌሎችም በርካታ አገሮች ውስጥ የሚከበሩትን ዋና ዋና ባህላዊ በዓላት በዝርዝር ያቀርባል።

የክርስትና ተፅእኖ እና የተቀየሱ በዓላት

ብዙ የአውሮፓ በዓላት በክርስትና አባባል ላይ ቢመሰረቱም፣ ብዙውን ጊዜ የሚደረጉት በከፊል ጥንታዊ አረመኔ ሥርዓቶች ላይ ነው። ይህ ሂደት በሳይንስ ዘርፍ “Syncretism” ተብሎ ይጠራል።

ገና (Christmas) እና የጥንት የክረምት አበባ

የገና በዓል በዲሴምበር 25 በምዕራባዊ ክርስትና ይከበራል። ሆኖም ግን፣ የዚህ ቀን ምርጫ ከሮማውያን የፀሐይ በዓል “Sol Invictus” እና ከጀርመናዊ እና ከስካንዲናቭያዊ የጥንት የክረምት አበባ በዓላት ጋር ተያይዟል፣ እንደ “Yule”። በፊንላንድ፣ የገና ምሳ ከ“Joulupöytä” ጋር ተያይዟል። በጣልያን፣ የ“La Befana” የሚባለች አምላክ በየካቲት 5 ለልጆች ስጦታ ትወስዳለች። በኡክሬን፣ በየቤት የሚያርፈው “Didukh” የተባለ የሣር ስብስብ የአያቶች መንፈስ ይወክላል።

ጾመ ስልሳ (Lent)፣ የመጥፎ ሥጋ ማታ (Carnival) እና ፋሲካ (Easter)

የመጥፎ ሥጋ ማታ (Carnival) የሚከበረው በጾመ ስልሳ በፊት ሲሆን ይህም በምዕራባዊ ክርስትና የመጨረሻ ደስታ እና የሥጋ መግቢያ ወቅት ነው። በጀርመን፣ ኮሎን ከተማ፣ “Kölner Karneval” በጣም ታዋቂ ነው። በቬኒስ፣ ጣልያን የሚከበረው የ“Carnevale di Venezia” በተለይም ለተለያዩ አልጋዎች እና ገጸ ባህሪያት ይታወቃል። በባልጣሞስ፣ ስዊዘርላንድ ደግሞ የ“Basler Fasnacht” በሚባለው በዓል ላይ የተለያዩ የመስቀያ ምስሎች ይወጣሉ።

የፋሲካ በዓል ደግሞ ከጥንታዊ የፀደይ እና የህያውነት በዓላት ጋር ተያይዟል። በግሪክ፣ በቅዱስ እሁድ በሚባለው ቀን በማዕከላዊ ካቴድራል “Agios Georgios” በአትንስ የሚካሄደው “ፍልግልግ” በጣም ታዋቂ ነው። በፖላንድ፣ በሰኞ እሁድ (Śmigus-Dyngus) ሰዎች አንዱ ሌላውን በውሃ ይጥለቃል።

የጥንታዊ አርበኞች እና የፀደይ በዓላት

ከክርስትና በፊት የነበሩ ሃይማኖቶች በርካታ በዓላትን አስቀርተዋል፣ እነዚህም በዘመናዊ ዓለም በተለያየ መልኩ ይከበራሉ።

የጸደይ እና የበለፀገ ጨረቃ በዓላት

የማይ አንድ (May Day) በብዙ አውሮፓዊ አገሮች እንደ የሠራተኞች እና የፀደይ በዓል ይከበራል። ይህ ከጥንታዊ የቤልተን (Beltane) የሚባለው የኬልቲክ በዓል የተወረሰ ነው፣ ይህም በእንስሳት ላይ እሳት እንዲያልፍ በማድረግ እና የማይፖል (Maypole) በማቆም ይከበር ነበር። በስዊድን እና ፊንላንድ፣ ይህ በዓል በ“Valborgsmässoafton” ወይም “Vappu” ተብሎ በትልቅ ሥነ ሥርዓት ይከበራል።

የሚድሰመር (Midsummer) በዓል በስካንዲናቭያዊ አገሮች እንደ ስዊድን እና ፊንላንድ በጣም አስፈላጊ ነው። በስዊድን፣ ሰዎች በ“Midsommarstång” (የሚድሰመር ምሰሶ) ዙሪያ ይዘፍናሉ እና የ“sill” (ዓሣ) እና የ“nubbe” (ጠጅ) ያገ combinቸዋል። ይህ በዓል ከጥንታዊው የጨረቃ በዓል ጋር የተያያዘ ነው።

የክረምት አበባ እና የሞት በዓላት

የሳምሃይን (Samhain) የሚባለው የኬልቲክ በዓል በክረምት መጀመሪያ ላይ ይከበር ነበር እና የሞት አለም ከሕያዋን አለም ጋር በቅርብ እንደሚገናኝ ይታመን ነበር። ይህ በዓል የዘመናዊው ሃሎዊን (Halloween) በአየርላንድ እና ስኮትላንድ መሠረት ሆኗል። በእንግሊዝ፣ የ“Guy Fawkes Night” ወይም “Bonfire Night” በኖቬምበር 5 የሚከበረው የ1605 “Gunpowder Plot” ሙከራን ለማስታወስ ነው።

የአገር አቀፍ እና የክልል ልዩ በዓላት

ብዙ አውሮፓዊ በዓላት የተወሰኑ አገሮች፣ ክልሎች ወይም ከተሞች ታሪክ የሚያንፀባርቁ ናቸው።

የስፔን በዓላት፡ ከቶማቲና እስከ የሰማያዊት ሰላምታ

በቡኖል፣ ስፔን የሚከበረው “La Tomatina” በዓል በዓለም ላይ በጣም የሚታወቁት የምግብ ጦርነቶች አንዱ ነው። ይህ በዓል በነሐሴ ወር የመጨረሻ ረቡዕ ይከበራል። በፓምፕሎና፣ የ“San Fermín” በዓል (የከብቶች ጎዳና ጉዞ) ከጁላይ 6 እስከ 14 ድረስ ይከበራል። በሴቪልያ፣ የ“Feria de Abril” በዓል የሰማያዊት ሰላምታ፣ ፍላሜንኮ ስሜት እና የተለያዩ ቀለሞች ባለቤት ነው።

የጣልያን ታሪካዊ የግጥም ውድድር እና የወፍ ጦርነት

በአሬዞ፣ ጣልያን የ“Giostra del Saracino” (የሳራሲን ግጥም ውድድር) የሚባለው መካከለኛ ዘመናዊ ግጥም ውድድር በየአመቱ ይካሄዳል። በኦምቦሪዬ አካባቢ፣ የ“La Corsa all’Anello” (የመስታወት ውድድር) ይከበራል። በኢትራስካ ነገሥታት ዘመን የተነሣው የ“Palio di Siena” የጋሻ ውድድር በሁለት ጊዜ (ጁላይ 2 እና ነሐሴ 16) ይካሄዳል።

የጀርመን፣ ኦስትሪያ እና ስዊዘርላንድ የገበያ በዓላት

የ“Oktoberfest” በሙኒክ፣ ጀርመን የሚከበረው በዓለም ላይ ትልቁ የገበያ በዓል ነው። በመጀመሪያ በ1810 ለሉዊግ አንደርስ ክሮናፕሪንዝ እና ቲሬዝ ቻርሎት ቮን ሳክሰን-ሂልደቡርጋውዘን የጋብቻ ስነ ስርዓት ተካሂዷል። በስዊዘርላንድ እና ኦስትሪያ፣ ተመሳሳይ የገበያ በዓላት እንደ “Basler Herbstmesse” እና “Wiener Wiesn Fest” ይከበራሉ።

የሰሜን አውሮፓ ልዩ በዓላት

በሰሜን አውሮፓ፣ በተለይም በስካንዲናቭያዊ አገሮች ውስጥ፣ ከተፈጥሮ እና ከጥንታዊ አረመኔ ሃይማኖት ጋር የተያያዙ በዓላት ብዛት አላቸው።

የአይስላንድ ቶርራብሎት (Þorrablót)

Þorrablót የሚባለው በዓል በአይስላንድ ባህላዊ የክረምት በዓል ነው፣ ይህም በጥንታዊው የኖርስ አመት “Þorri” ወር (ጥር-የካቲት) ይከበራል። በዚህ በዓል ላይ የሚመገቡት ምግቦች እንደ “hákarl” (የተበላሸ ሻርክ)፣ “svið” (የተቆረጠ የበግ ራስ) እና “brændur brennivín” (የአይስላንድ አበቃቀል) ያሉ ናቸው።

የኖርዌይ የብርሃን በዓል (Up Helly Aa)

በለርዊክ፣ ሼትላንድ ደሴቶች፣ ኖርዌይ የሚከበረው “Up Helly Aa” የሚባለው በዓል የቪኪንጎችን ታሪክ የሚያከብር የእሳት በዓል ነው። ይህ በዓል በጥር ወር የመጨረሻ ማክሰኞ ይከበራል እና በውስጡ የተሰራ የቪኪንግ መርከብ በእሳት ይቃጠላል።

የምስራቅ አውሮፓ እና ባልቲክ በዓላት

በምስራቅ አውሮፓ እና በባልቲክ አገሮች፣ የኦርቶዶክስ ክርስትና፣ የስላቭክ ጥንታዊ ሃይማኖቶች እና የገጠር ባህሎች የተዋሃዱ በዓላት ብዛት አላቸው።

የሩሲያ ማስሊኒስት (Maslenitsa) እና የበለፀገ ጨረቃ

ማስሊኒስት የሩሲያ የፀደይ በዓል ነው፣ ይህም በኦርቶዶክስ ጾመ ስልሳ በፊት ይከበራል። ይህ በዓል በ“blini” (ቀጭን ኬክ) መብላት፣ በእሳት መዝናናት እና በ“ቻይኮቭስካያ (Chaykovskaya) ሙዚቃ ስሜት ይታወቃል። ይህ ከጥንታዊው የስላቭክ የፀደይ በዓል ጋር የተያያዘ ነው።

የላቲቪያ የጨረቃ በዓል (Jāņi) እና የሊቱዋኒያ ራሶላ (Rasos)

በላቲቪያ፣ Jāņi የሚባለው በዓል በጁን 23-24 (የሚድሰመር ማታ) ይከበራል። ሰዎች የ“Jāņu siers” (የጨረቃ አይበስል) ይበላሉ፣ የ“ozols” (የእንጨት አክሊል) ይለብሳሉ እና እሳት ያቃጥላሉ። በሊቱዋኒያ፣ ተመሳሳይ በዓል “Rasos” ወይም “Joninės” ተብሎ ይጠራል።

የባህል እና የኢኮኖሚ ጠቀሜታ

የአውሮፓ ባህላዊ በዓላት በባህል ማንነት ላይ ብቻ ሳይሆን በኢኮኖሚ ላይም ከፍተኛ ተጽእኖ አላቸው። በዩኒስኮ (UNESCO) የሰው ልጅ ባለሙያ ቅርስ ዝርዝር ውስጥ የተካተቱ በዓላት አሉ።

<