Culture

መግቢያ፡ አንድ የፕላኔታችን ሳንባ የአማዞን የአትክልት ጫካ በደቡብ አሜሪካ ውስጥ በብራዚል፣ ፔሩ፣ ኮሎምቢያ እና ሌሎችም ዘጠኝ አገራት ላይ የሚገኝ ከ7 ሚሊዮን ካሬ ኪሎ ሜትር በላይ የሚሸፍን የዓለም ትልቁ የአትክልት ጫካ ነው። ይህ ሰፊ እና የሕይወት የተሞላ ስፍራ ብዙውን ጊዜ “የፕላኔት ሳንባ” ተብሎ ይጠራል፣ ይህም ለመላው ዓለም ኦክስጅንን በመስጠት እና ካርቦን ዳይኦክሳይድን በመጠቀም የአየር ንብረትን የሚቆጣጠር ሚና ያለው በመሆኑ ነው። ሆኖም ግን፣ የአማዞን ተጽዕኖ ከደቡብ አሜሪካ ወሰን በላይ ይሰፋል፣ በተለይም በደቡብ እስያ አካባቢ ላይ የአየር ንብረት ንዋይ፣ የሙቀት መጠን እና የዝናብ…

መግቢያ፡ የምድር ሳምባ በመቀነስ ላይ የዱር ዛፍ መጥፋት የዘመናችን ትልቁ እና በፍጥነት እየተፋጠነ የሚመጣ የአካባቢ ቀውስ ነው። ከ1990 እስከ 2020 ዓ.ም ድረስ ዓለም ከ 420 ሚሊዮን ሄክታር በላይ የዱር ዛፍ አካባቢ አጥታለች፣ ይህም የሊቢያ ሀገር ስፋት ያህል ነው። በየዓመቱ ከ 10 ሚሊዮን ሄክታር የሚያህል የዱር ዛፍ አካባቢ ይጠፋል፣ ይህም በደቡብ አሜሪካ በ አማዞን የዱር ዛፍ አካባቢ ውስጥ በተለይ የሚታይ ነው። ይህ ጉዳይ የአየር ንብረት ለውጥን የሚያፋጥን ብቻ ሳይሆን የሕይወት ተለዋዋጭነት እንዲሁም የተለያዩ ባህሎችን እና ማኅበረሰቦችን የሚያስከትል የኑሮ መንገድ ላይ ከፍተኛ…

መግቢያ፡ የምግብ ሥርዓት እና የአየር ንብረት ለውጥ የሰሜን አሜሪካ የምግብ ሥርዓት በዓለም አቀፍ ደረጃ ከፍተኛ ምርታማነት ያለው ቢሆንም፣ በሃይል ቤት ውስጥ ያሉ ጋዞች ላይ የሚያሳድረው ተጽዕኖ ከፍተኛ ነው። በአሜሪካ እና ካናዳ ውስጥ ያለው የግብርና ምርት እና የማሳ እርባታ ሥራ ከጠቅላላው የሃገሪቱ የሃይል ቤት ውስጥ ያሉ ጋዞች መጠን ከ10% እስከ 12% ድረስ ይሆናል። ይህ በመላው ዓለም ከሚመነጩት የሃይል ቤት ውስጥ ያሉ ጋዞች 8.5% የሚሆነውን ይወክላል። ይህ ጽሁፍ የሰሜን አሜሪካ የግብርና ምርት ሥርዓት በማዕበል ላይ ያለውን ውስብስብ ተጽዕኖ በማጥናት ዋና ዋና የጋዝ…

መግቢያ፡ ትምህርት እና ትዝታ እንደ ሰው ልጅ ሁለንተና የማሰብ እና የማስተማር ሂደት ለሰው ልጅ ሁለንተናዊ ቢሆንም፣ እንዴት እንደምንማር እና እንዴት እንደምናስታውስ ላይ ባህላዊ፣ ማህበራዊ እና ታሪካዊ ሁኔታዎች ከፍተኛ ተጽዕኖ ያሳድራሉ። ይህ ጽሑፍ በአማርኛ ቋንቋ የሚገኘውን የኢኳልኖው.ኦርግ ዕውቀት ማራዘሚያ ተልእኮ በመከተል፣ ውጤታማ የማስተማር ስልቶችን እና የትዝታ ማሰብ አዘገጃጀትን ከምዕራባዊ፣ ምስራቃዊ፣ አፍሪካዊ እና ከአለም አቀፍ አመለካከቶች በመተንተን ያቀርባል። የሳይኮሎጂ ሳይንስ እንደ ሄርማን ኤቢንግሃውስ የምርጫ ማስታወሻ ኩርባ፣ ሮበርት ጋኔ የማስተማር ሁኔታዎች እና ሌቭ ቪጎትስኪ የማህበራዊ እድገት ጽንሰ-ሀሳብ ያሉ ማዕከላዊ ፅንሰ-ሀሳቦችን ከኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኙ…

መግቢያ፡ ፈጠራ በባህላዊ እና በዘመናዊ አውታሮች ውስጥ የእሳቤ ፈጠራ ሥነ ልቦና በአለም አቀፍ ደረጃ የሚጠና ሳይንሳዊ ዘርፍ ቢሆንም፣ አፈጻጸሙ እና መገለጫው በባህል፣ በታሪክ እና በማህበራዊ አወቃቀሮች ላይ በጥልቀት የተመሰረተ ነው። በእስያ እና በፓሲፊክ ክልል፣ ከሺንቶኢዝም እና ቡዲዝም አንስቶ እስከ ዘመናዊ ሲሊኮን ቫሌ አውታሮች ድረስ፣ ፈጠራ ከጥንታዊ ግንዛቤዎች ጋር ተዋህዶ የሚገኝ ሂደት ነው። ይህ ጽሁፍ በዚህ ሰፊ እና የተለያዩ ክልሎች ውስጥ የፈጠራ ሥነ ልቦና እንዴት እንደሚሰራ፣ በታሪክ ውስጥ ያረፉ ምሳሌዎች፣ ዘመናዊ ምርጫዎች እና የወደፊቱ አቅጣጫዎችን በሙሉ ያስሰፋል። ባህላዊ ፈላስፋዊ መሠረቶች እና…

መግቢያ፡ ደስታ በላቲን አሜሪካዊ አውሮፓ ልማድ ውስጥ የደስታ ሳይኮሎጂ በአለም አቀፍ ደረጃ ሲጠና በአካባቢያዊ ባህል እና ልማድ ላይ የተመሰረተ ነው። በላቲን አሜሪካ ውስጥ፣ ደስታ ጽንሰ-ሀሳብ ብዙውን ጊዜ ከግል ስሜት በላይ በሆነ ፣ በማህበራዊ ግንኙነቶች፣ በቤተሰብ ውስጠኝነት እና በማህበረሰብ ግንኙነት የተሸፈነ ነው። ይህ አካባቢ ከሜክሲኮ እስከ አርጀንቲና እና ከብራዚል እስከ ቺሊ ድረስ የሚያካትት ሲሆን በደስታ ምርመራ ውስጥ ልዩ እና አስፈላጊ እይታዎችን ያቀርባል። የዚህ ክልል ህዝቦች ብዙ ጊዜ በኢኮኖሚያዊ ተግዳሮቶች እና በማህበራዊ አለመመጣጠን ቢጋጠሙም፣ በዓለም አቀፍ ደስታ ኢንዴክሶች ላይ ከፍ ባለ ደረጃ…

መግቢያ፡ አእምሮው የሚያታልለው መንገድ የሰው አእምሮ አስደናቂ ማሽን ነው፣ ነገር ግን ብዙ ጊዜ ስህተት የሚሰራ ማሽን ነው። ይህ ማለት እኛ ሰው ልጆች ሁልጊዜ ምክንያታዊ አይደለንም፤ በተደጋጋሚ በተመሳሳይ መንገድ የምንሳሳት ነው። እነዚህን ስርዓታዊ የማሰብ ስህተቶች የአእምሮ አደጎች (Cognitive Biases) ይባላሉ። በደቡብ እስያ እንደ ህንድ፣ ፓኪስታን፣ ባንግላዲሽ፣ ኔፓል፣ ስሪ ላንካ እና ቡታን ያሉ አገሮች ውስጥ፣ እነዚህ አደጎች በባህል፣ በማህበር አወቃቀር፣ በታሪክ እና በዕለት ተዕለት ውሳኔ የምንጭ ሆነው ይገኛሉ። ይህ ጽሑፍ በዚህ ክልል ውስጥ በተለይ ጠንካራ የሆኑትን የአእምሮ አደጎች፣ በህይወት ላይ ያላቸውን ተጽዕኖ…

መግቢያ: የምስል እንቅስቃሴ መነሻ የአውሮፓ ሲኒማ ታሪክ በ19ኛው ክፍለ ዘመን መገባደጃ ላይ በፈረንሳይ እና በጀርመን የምስል እንቅስቃሴን በሚመለከቱ ሙከራዎች ተጀመረ። ኦገስት ሊሙየር እና ወንድሙ ሉዊስ ሊሙየር በ1895 በፓሪስ የመጀመሪያውን ለህዝብ የሚቀርብ ሲኒማቶግራፍ ሲያቀርቡ አዲስ የመገለጥ መንገድ ፈጠሩ። በተመሳሳይ ጊዜ በጀርመን ማክስ ስክላዳኖቭስኪ እና ኤሚል በርሊን የሚመሩ የምስል ማሳያ መሣሪያዎችን ይፈጥሩ ነበር። ይህ የመጀመሪያ ደረጃ የአውሮፓውን ማህበረሰብ በመሠረቱ ለማሳየት እና ለመቅረፅ የሚያስችል ኃያል መሣሪያ መገኘቱን አሳየ። ሰሜናዊ አውሮፓ እና ሶቪየት ዩኒየን: የምንቅስቃሴ ስነ-ፅሁፍ እና ፕሮፓጋንዳ በ1920ዎቹ እና 1930ዎቹ የሶቪየት ሲኒማ በሰርጌይ…

መግቢያ፡ የአፍሪካ ድምፅ በዓለም ሥነ ጽሑፍ ውስጥ የአፍሪካ ምድር የሰው ልጅ መጀመሪያ መኖሪያ በመሆኗ የቃል አቀባይ እና የጽሑፍ ባህል ከጥንት ጀምሮ የተዘረጋ ታሪክ አላት። ከግብጽ ፈርዖኖች ጊዜ የተጻፉት ፒራሚድ ጽሑፎች እስከ ዘመናዊው የኖቤል ሽልማት አሸናፊዎች ድረስ፣ የአፍሪካ ደራሲያን ለዓለም ሥነ ጽሑፍ ያበረከቱት አስደናቂ ነው። ይህ ጽሑፍ በአፍሪካ ከተለያዩ ክልሎች እና ቋንቋዎች የተነሱ ዓለም አቀፍ ሥነ ጽሑፍ ልዩ ልዩ ክፍሎችን በማጥናት የአህጉሩን ልዩ ባህል፣ ታሪክ እና ህይወት ያንፀባረቁ መጽሐፎችን ያቀርባል። ጥንታዊ መሠረቶች፡ ከግብጽ እና ከኩሽ ሥነ ጽሑፍ ጀምሮ የአፍሪካ ጽሑፍ ታሪክ…

መግቢያ፡ አእምሮው የሚሰራባቸው አጭር መንገዶች አእምሮው ውስብስብ እና ኃያል ሆኖ ቢገኝም፣ በማሰብ እና በውሳኔ ሰጪ ሂደት ላይ በየጊዜው የሚደረጉ ስህተቶች አሉት። እነዚህ ስህተቶች አእምሮአዊ አዝማሚያዎች ተብለው ይጠራሉ። እነሱ አእምሮው መረጃን በፍጥነት ለመቅናት፣ ለመተርጎም እና ለማስታወስ የሚጠቀምባቸው አጭር መንገዶች (መነሻዎች) ናቸው። በደኒየል ካኔማን እና አሞስ ትቨርስኪ የቀረበው ጥናት እነዚህን አዝማሚያዎች በደንብ አስልጦአል። በሰሜን አሜሪካ፣ በተለይም በአሜሪካ እና በካናዳ፣ የማህበረሰብ፣ የፖለቲካ፣ የገበያ እና የግል ህይወት ውሳኔዎች ላይ እነዚህ አዝማሚያዎች ከፍተኛ ተጽዕኖ አላቸው። ይህ ጽሁፍ በእነዚህ ሀገራት ውስጥ እንዴት እንደሚሰሩ እና እውነተኛ ምሳሌዎችን…